Η πορεία της τέταρτης και τελευταίας αξιολόγησης του ελληνικού προγράμματος θα βρεθεί στο επίκεντρο του Eurogroup της επόμενης Δευτέρας 12 Μαρτίου, όμως, εκτός συγκλονιστικού απροόπτου δεν αναμένεται να γίνουν τελικές ανακοινώσεις για το ελληνικό χρέος. Η μικρή αυτή μετακίνηση στο αρχικό προγραμματισμό, έχει μικρή μόνο επίπτωση στην όλη διαδικασία τερματισμού του τρίτου ελληνικού προγράμματος στις 20 Αυγούστου του 2018 και οφείλεται εν πολλοίς στο σχηματισμό της γερμανικής κυβέρνησης και των αντίστοιχων επιτροπών στο γερμανικό κοινοβούλιο. 

Στην πράξη όμως, και καθώς η γερμανική πολιτική είναι επί της ουσίας ευθυγραμμισμένη, το τι θα γίνει στη δεύτερη φάση της αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους είναι λίγο πολύ γνωστό. Το χρέος κατέστη διαχειρίσιμο με το PSI και την επαναγορά του 2012, και το γεγονός ότι στο μεγαλύτερο του μέρος ανήκει πια στον ESM/ EFSF διευκολύνει εξαιρετικά τα πράγματα. 

Το Eurogroup working group εργάζεται εδώ και δύο εβδομάδες σε ένα λογιστικό πρότυπο για το πως θα μπορούσαν να μειωθούν περαιτέρω κάποια περιθώρια των επιτοκίων, πως θα χρησιμοποιηθούν τα κέρδη επί ελληνικών ομολόγων ( ΑNFAS / SMPs), πως θα επιμηκυνθούν ορισμένες ωριμάνσεις τίτλων κτλ. Μέσα στις επιλογές συνεχίζει και βρίσκεται η πρόωρη αποπληρωμή του ΔΝΤ. Το νέο στοιχείο είναι πως αφενός η εκτέλεση των μέτρων αυτών θα είναι σταδιακή, αφετέρου θα διασυνδεθεί με την εξέλιξη του ΑΕΠ διαχρονικά (γαλλικό σχέδιο -που όπως είπαμε είναι γαλλικό μόνο στο όνομα), αφετέρου η εκτέλεσή τους θα συνδεθεί με την παραμονή της χώρας στον ορθό δρόμο σε επίπεδο δημοσιονομικών και μεταρρυθμίσεων. 

Γενικώς, η συμφωνία που έχει επιτευχθεί και τελεί σε γνώση της R είναι πως “η γενική αρχή της μη αντιστροφής των συμφωνηθέντων και υλοποιηθέντων μεταρρυθμίσεων θα πρέπει να τηρηθεί στη μελλοντική σχέση με την ΕΕ”. 

Νέο στοιχείο ενόψει της 12η Μαρτίου είναι και το ότι έχει μειωθεί, ως εξαλειφθεί η πίεση για προληπτικό πρόγραμμα χρηματοδότησης. Αντιθέτως, και το Eurogroup της 12ης Μαρτίου θα αναφέρει ότι στο πλαίσιο της 4ης αξιολόγησης τρόικα και ελληνικές αρχές εργάζονται για την κατάρτιση ενός ελληνικής εμπνεύσεως και ελληνικής ιδιοκτησίας προγράμματος αναπτυξιακής στρατηγικής για το διάστημα μετά την 20η Αυγούστου. Το πρόγραμμα θεμιτό είναι να είναι τετραετές ή πενταετές και να έχει έμφαση στην προώθηση των ελληνικών εξαγωγών. 

Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτή τη στιγμή στις Βρυξέλλες υπάρχει πολιτική κατανόηση για την επιλογή αυτή της ελληνικής πλευράς. Αυτή η πολιτική κατανόηση δεν σταματά μόνο στην Κομισιόν και τον Πιερ Μοσκοβισί, αλλά περνάει σταδιακά και στην πλευρά του Συμβουλίου (Κράτη - Μέλη), όπως είναι σε θέση να γνωρίζει το star.gr. Η εκτίμηση είναι πως μετά από 8 χρόνια προγραμμάτων, είναι λογικό ο Ε. Τσακαλώτος και η κυβέρνηση να θέλουν να στείλουν το μήνυμα της “καινούριας αρχής”. Μάλιστα το star.gr είναι σε θέση να γνωρίζει ότι θα εξηγηθεί σε ορισμένα κράτη μέλη, πως είτε με προληπτική γραμμή, είτε χωρίς προληπτική γραμμή, η διαδικασία της επιτήρησης της χώρας θα είναι ακριβώς η ίδια. Εξάλλου στο Συμβούλιο όλοι γνωρίζουν πως η προληπτική γραμμή ήταν πάντα “υπόσχεση” και όχι “απειλή”. 

Επαναδιαπραγμάτευση και Εκλογές 

Οι Βρυξέλλες είναι σε θέση να γνωρίζουν ότι η κυβέρνηση, αν αποφασίσει να πάει σε πρόωρες κάλπες θα έχει να προτάξει τρία “κατορθώματα” στο ευρωπαϊκό πεδίο:

  • ότι βγήκε από το 3ο πρόγραμμα διάσωσης με καθαρό τρόπο, στην πράξη όχι διαφορετικό από ό,τι η Ισπανία, η Ιρλανδία, η Κύπρος και η Πορτογαλία,
  • ότι ρύθμισε το χρέος μειώνοντας την καθαρή συνολική του αξία στο βάθος της αποπληρωμής του κατά 25 + 25 μονάδες ως προς το ΑΕΠ και εξασφάλισε φτηνή αποπληρωμή εις το διηνεκές και
  • ότι αν επανεκλεγεί δεν θα μειώσει άλλο τις συντάξεις. 

Ήδη σε σχέση με το τρίτο στοιχείο είναι προφανές ότι η μείωση του αφορολόγητου θα αποτελέσει αντικείμενο νομοθέτησης πριν το καλοκαίρι και πως το κομμάτι της εξοικονόμησης 1% από το ασφαλιστικό δεν θα έρθει στο τραπέζι της συζήτησης πριν από την 20η Αυγούστου (παρότι υφίσταται ως υπόσχεση). Υπό την αίρεση της επίτευξης των στόχων και δεδομένης της μικρής πια επιρροής ή αντίστασης του ΔΝΤ στο θέμα, οι Βρυξέλλες δεν θα φέρουν αντιρρήσεις, είναι σε θέση να γνωρίζει το star.gr. Πολλοί όμως προβληματίζονται για το αν και κατά πόσο αυτή η θετική συγκυρία θα ωθήσει την κυβέρνηση να την εκμεταλλευτεί και να πάει σε κάλπες μέσα στο δεύτερο μισό του 2018. 

Σε αυτό το ενδεχόμενο το μήνυμα των Βρυξελλών είναι σαφές: ένας προεκλογικός κύκλος με έντονες τις φωνές της “επαναδιαπραγμάτευσης”, ή της απόκλισης από συμφωνημένα μέτρα, δεν θα κάνει καλό στην πορεία της χώρας στις αγορές. Καλό δε είναι, όποια και αν είναι η επόμενη κυβέρνηση, να αποφύγει τις “μονομερείς ενέργειες”. Τα Κράτη Μέλη, αλλά και η Κομισιόν γνωρίζουν το πόσο εύθραυστη είναι η πολύτιμη ισορροπία που έχει επιτευχθεί και καλό είναι οι όποιες κινήσεις, από όλα τα πολιτικά κόμματα να γίνουν με πολύ μεγάλη προσοχή. Γενικώς “η ένταση” δεν είναι καλός οιωνός, λένε. 

Βρυξέλλες, Θάνος Αθανασίου

Tags: