Από σήμερα Δευτέρα 23 Οκτωβρίου και μέχρι το τέλος της εβδομάδας θα βρίσκονται στην Αθήνα οι επικεφαλής της τρόικας, με σκοπό να προσπαθήσουν να συμφωνήσουν με τις ελληνικές αρχές τα περισσότερα από τα ανοιχτά ζητήματα της 3ης αξιολόγησης, κυρίως ως προς τον τρόπο προσέγγισης της εκπλήρωσης των βασικών προαπαιτούμενων.

Κυρίαρχη θέση θα έχει και το κομμάτι των δημοσιονομικών προοπτικών για το 2018 - με το οποίο αρχίζουν άλλωστε οι σχετικές συζητήσεις. Οι επικεφαλής της τρόικας θα επιστρέψουν στις Βρυξέλλες και το Λoυξεμβούργο. Αν όλα στο μεσοδιάστημα πάνε καλά και υπάρχει “ικανοποιητική πρόοδος”, οι επικεφαλής της τρόικας θα βρεθούν άλλη μια φορά στην Αθήνα στα τέλη Νοεμβρίου. Αν δώσουν τότε τα χέρια, στο eurogroup της 4ης Δεκεμβρίου θα μπορούσε να υπάρχει μια “συμφωνία σε επίπεδο προσωπικού”, να αρχίσουν οι εθνικές διαδικασίες επικύρωσης, η νομοθέτηση στην ίδια την Ελλάδα και το διάστημα Ιανουαρίου - Φεβρουαρίου να επέλθει η ολοκλήρωση της περίφημης 3ης αξιολόγησης. Δεν θα τελειώσει πριν το τέλος της χρονιάς και όπως λένε στις Βρυξέλλες: “δεν χάθηκε και ο κόσμος”.

Εξάλλου το διάστημα Φεβρουαρίου - Απριλίου 2018 θα κριθεί το μέλλον της χώρας, η έξοδος από το πρόγραμμα, η αναδιάρθρωση του χρέους, η συμμετοχή του ΔΝΤ και οι πραγματικές ανάγκες για πρόσθετα μέτρα, σύμφωνα με πληροφορίες του Star.

Συγκεκριμένα, πηγές των Βρυξελλών και της Χάγης, εκτίμησαν ότι η τρίτη αξιολόγηση είναι απλά η πρόγευση για την “τελική αξιολόγηση” που θα πρέπει να ξεκινήσει τον Φεβρουάριο και να ολοκληρωθεί μέσα στην άνοιξη. 

Σύμφωνα με τις δύο πηγές που έχουν καλή γνώση της διαπραγμάτευσης, με την ολοκλήρωση της τρίτης αξιολόγησης, οι θεσμοί που εποπτεύουν το ελληνικό πρόγραμμα θα πρέπει να γνωματεύσουν για μια σειρά από θέματα. Αυτά είναι: 

• συνεχίζει και είναι το ελληνικό χρέος βιώσιμο και ακόμα και αν είναι πόσο μπορεί να υποβοηθηθεί η εξυπηρέτησή του, 
• ποιες είναι οι ακριβείς χρηματοδοτικές ανάγκες μετά την 20 Αυγούστου στου 2018 και πόσο εύκολο είναι για τη χώρα να τις καλύψει και 
• πόσο ακριβά τιμολογούν οι επενδυτές το ρίσκο επί των ελληνικών ομολόγων και τι είδους μαξιλάρι ρευστότητας θα μπορούσε να βελτιώσει τις εκτιμήσεις τους.

Αυτά είναι για τις Βρυξέλλες τα πραγματικά ερωτήματα για το μέλλον της ελληνικής οικονομίας. Σε αυτά πρέπει να προστεθεί μια αναθεώρηση των εκτιμήσεων για τα δημοσιονομικά μεγέθη της χώρας.

Με βάση τα πραγματικά δεδομένα, οι Βρυξέλλες προειδοποιούν ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να αντέξει μια παρατεταμένη αξιολόγηση με δυναμικές συγκρούσεις παλαιού τύπου με τους θεσμούς. Η Ελλάδα θα δεχθεί πολύ αρνητικό αντίκτυπο αν από ένα τέτοιο “παλαιού τύπου συγκρουσιακό σκηνικό”, η 3η αξιολόγηση αργήσει υπέρμετρα και ξεπεράσει το Φεβρουάριο.

Οι λόγοι είναι τρεις: 

• αφενός η κατάρρευση της εμπιστοσύνης θα κλονίσει τα μεγέθη της οικονομίας. 
• αφετέρου θα χαθεί πολύτιμος χρόνος συζητήσεων για την αναδιάρθρωση του χρέους, που κανονικά θα ξεκινήσουν μετά το τέλος της αξιολόγησης και τέλος
• οι επενδυτές θα το εκλάβουν ως σημάδι πως η χώρα δεν έχει βούληση για μεταρρυθμίσεις, ή πρόθεση να μείνει στο βιώσιμο μονοπάτι.

Αυτοί που ξέρουν, σχολιάζουν στην Κομισιόν και το Συμβούλιο: “δεν έχει να κάνει με το τώρα, έχει να κάνει με το μετά”. Δηλαδή με το αν και κατά πόσο την επομένη της 20ης Αυγούστου και ελλείψει του συστήματος “τρόικα - δόσεις” η χώρα “θα επιστρέψει στις παλιές κακές συνήθειες”.

Αν η 3η αξιολόγηση τελειώσει νωρίς, τότε οι Ευρωπαίοι θα ανοίξουν τη συζήτηση για το χρέος - στην πράξη την τελική εξειδίκευση των μέτρων του 2ου σκέλους της αναδιάρθρωσης που αποφασίστηκε τον Μάιο του 2016 και επαναβεβαιώθηκε τον Απρίλιο και τον Ιούνιο του 2017 (η πρώτη φάση ήδη εκτελέστηκε τον Ιανουάριο του 2017 και θα έχει επίπτωση απομειώσης της αξίας του χρέους κατά 20 μονάδες.

Ακόμα και έτσι, όσο θα μένουν όλο και λιγότεροι μήνες μέχρι την 20 Αυγούστου - ημέρα εξόδου της Ελλάδας από το πρόγραμμα - τόσο θα μειώνονται και οι πιθανότητες να ενεργοποιήσει το ΔΝΤ το δικό του “επί της αρχής” χρηματοδοτικό πρόγραμμα. Aυτό όμως μικρή σημασία έχει, λένε καλά πληροφορημένες πηγές των Βρυξελλών, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι δεν θα επηρεάσει αρνητικά μόνο αν δεν λάβει “αλλοπρόσαλλες μιντιακές διαστάσεις”. Οι επενδυτές και οι αγορές βλέπουν άλλα πράγματα και όχι το αν βάζει ή δε βάζει λεφτά το ΔΝΤ. Αντιθέτως θέλουν να δουν μεταρρυθμίσεις και ρευστότητα. 

Η ΕΕ ως εκ τούτου χρειάζεται το ΔΝΤ, μόνο για να προσυπογράψει την 3η αξιολόγηση και να λάβει η Ελλάδα περί τα 10 δις σε μια δόση που θα εξασφαλίσει και πληρωμή ληξιπρόθεσμων και ρευστότητα 8 δις (μαξιλάρι) για τα μάτια των αγορών. 

Μέρισμα και F16: 

Σε αντίθεση με ότι έχει ακουστεί τις τελευταίες μέρες, οι Βρυξέλλες δεν έχουν συζητήσει με τις ελληνικές αρχές, ούτε για το κοινωνικό μέρισμα (του 1 δις για κάποιους) ούτε και για το κόστος της αναβάθμισης των F16. To δεύτερο, θορύβησε τις Βρυξέλλες και την Κομισιόν, ακριβώς γιατί αυτά που ακούστηκαν από τις ΗΠΑ, δεν περιλαμβάνονται στο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό σχεδιασμό της Ελλάδας. Για τις Βρυξέλλες είναι βεβαίως προφανές ότι 2,4 δις δεν θα ξοδευτούν γιατί δεν υπάρχουν και η υπόθεση θα λήξει. 

Αυτό που δεν θα λήξει όμως είναι η υπόθεση του μερίσματος. Οι Βρυξέλλες ξέρουν ότι η Ελλάδα έχει πλεόνασμα με ληξιπρόθεσμα κοντά στα 4 δις (χώρια τα μη τιμολογημένα). Ο λόγος για τον οποίο οι δόσεις (όπως τα περίφημα 800 εκατομμύρια) δεν μπορούν να πληρωθούν, είναι πως και η ίδια η Ελλάδα πρέπει να συμπληρώνει τα κοινοτικά ποσά για την αποπληρωμή τους. Επί της ουσίας η Ελλάδα δεν έχει καμία υπεραπόδοση, αλλά χρονο-πίστωση από την αγορά. Αυτή την αγορά πρέπει να πληρώσει πριν κάνει οτιδήποτε άλλο. Όσο για τα μέτρα με κοινωνικό προφίλ, όπως η 13η σύνταξη, οι Βρυξέλλες λένε ότι αν υπήρχε λόγος να πληρωνόταν ένα τέτοιο πόσο, δεν θα είχε κοπεί από την  αρχή και ως εκ τούτου δε συμφωνούν. 

Βρυξέλλες, του Θάνου Αθανασίου

Tags: