​Μετά από σχεδόν εννέα ώρες διαπραγμάτευσης ολοκληρώθηκε η πρώτη μέρα της Συνόδου Κορυφής των 28 στις Βρυξέλλες, με το ζήτημα της προσωρινής έναρξης ισχύος της Συμφωνίας Ελευθέρου Εμπορίου με τον Καναδά να παραμένει ανοικτό και μια μακρά και δύσκολη διπλωματική συζήτηση για τις Ρωσικές ευθύνες στη Συρία.

Σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Κομισιόν Ζ. Κ. Γιούνκερ σήμερα το πρωί θα ξεκινήσει μ��α νέα προσπάθεια να πειστεί ο περιφερειακός πρωθυπουργός της Βαλλονίας, ο οποίος εκλήθη στο Συμβούλιο χθες το βράδυ, να άρει το βέτο έναντι της υπογραφής της Συμφωνίας - ενώ σημειωτέον είχε απορρίψει τουλάχιστον τέσσερις συμβιβαστικές προτάσεις που του είχαν προσφέρει Ευρωπαίοι Διπλωμάτες. Η αβεβαιότητα συνεχίζεται και ο Πρόεδρος Γιούνκερ βρισκόταν σε διαρκείς επαφές κατά τη διάρκεια της Συνόδου με τον Καναδά δηλώνοντας στο τέλος πως θα συνεχιστούν οι επαφές και αύριο έτσι ώστε να υπάρξει ένα «αίσιο τέλος».

Σε σχέση με τη Ρωσία, όπως προκύπτει από τις δηλώσεις των Ντόναλντ Τούσκ και Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, η «διπλωματική μάχη» δεν ήταν ευκολότερη με το κείμενο των συμπερασμάτων τελικά να «καταδικάζει απερίφραστα τις επιθέσεις του συριακού καθεστώτος και των συμμάχων του, κυρίως τη Ρωσία, εναντίον αμάχων στο Χαλέπι» και να καλεί άμεσα προς ένα τέλος στις θηριωδίες.

Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τούσκ δήλωσε στη συνέντευξη Τύπου πως είναι ξεκάθαρο πως η Ρωσία δρα με μεγάλη επιθετικότητα προς την ΕΕ, με διάφορους τρόπους, και «είναι ξεκάθαρη η στρατηγική αποδυνάμωσης της ΕΕ που ακολουθεί». Ο Ντόναλτ Τούσκ συμπλήρωσε πως η Ευρώπη δεν θέλει να ανεβάσει τους τόνους αλλά πρέπει να απαντήσει, χωρίς όμως να κλείνει τη πόρτα στο διάλογο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στο ζήτημα της Ρωσίας, κριτική φέρεται να άσκησε και η ελληνική πλευρά. Ο Αλέξης Τσίπρας σε παρέμβασή του�� υποστήριξε ότι ενδεχόμενη αναφορά, στο τελικό κείμενο συμπερασμάτων της συνόδου, που παραπέμπει σε κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας, είναι πιθανόν να θέσει σε απειλή την εκεχειρία την οποία έχει δεχτεί ήδη ο Πούτιν, αντί να την ενισχύσει. Κατά την διάρκεια της μακράς συζήτησης, τη θέση αυτή, υποστήριξε ενεργά και η Ιταλία. Η στάση αυτή της Ελλάδας και της Ιταλίας, είχε ως αποτέλεσμα να αφαιρεθεί από τελικό κείμενο των συμπερασμάτων της συνόδου οποιαδήποτε αναφορά σε κυρώσεις.

To τελικό κείμενο που εγκρίθηκε αναφέρει στις παραγράφους 20 και 21:

«Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδικάζει απερίφραστα τις επιθέσεις του συριακού καθεστώτος και των συμμάχων του, κυρίως της Ρωσίας, εναντίον αμάχων στο Χαλέπι. Του�� καλεί να θέσουν τέρμα στις φρικαλεότητες και να λάβουν επείγοντα μέτρα για την εξασφάλιση της απρόσκοπτης πρόσβασης της ανθρωπιστικής βοήθειας στο Χαλέπι και άλλα μέρη της χώρας. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητεί την άμεση παύση των εχθροπραξιών και την επανέναρξη αξιόπιστης πολιτικής διαδικασίας υπό την αιγίδα του ΟΗΕ. Οι υπεύθυνοι για παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και του δικαίου για τα ανθρώπινα δικαιώματα πρέπει να λογοδοτήσουν. Η ΕΕ εξετάζει όλες τις διαθέσιμες δυνατότητες, σε περίπτωση που συνεχιστούν οι φρικαλεότητες. Θα πρέπει να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια προκειμένου να παραταθεί η κατάπαυση του πυρός, να παρασχεθεί ανθρωπιστική βοήθεια στον άμαχο πληθυσμό και να δημιουργηθούν οι συνθήκ��ς σχετικά με την έναρξη διαπραγματεύσεων για πολιτική μετάβαση στη Συρία».

«Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Ύπατη Εκπρόσωπο να εξακολουθήσει, μαζί με την Επιτροπή, να μεριμνά για την ανθρωπιστική πρωτοβουλία της ΕΕ και τις ιατρικές διακομιδές σε συνεργασία με τον ΟΗΕ· και να προσεγγίσει τους βασικούς παράγοντες στην περιοχή με αντικείμενο την πολιτική μετάβαση καθώς και τις προετοιμασίες για την συμφιλίωση και την ανοικοδόμηση μετά το πέρας της σύγκρουσης».

Τέλος στο μεταναστευτικό, που αποδείχθηκε το ευκολότερο από τα θέματα διαπραγμάτευση, έγινε σαφές η ΕΕ παραμένει προσηλωμένη στην Συμφωνία ΕΕ- Τουρκίας, επιθυμεί την προώθηση νέων συμφωνιών του ίδιου Τύπου με κράτη της Αφρικής και αναμένει την πλήρη αποκατάσταση της ζώνης ελεύθερης κυκλοφορίας Σένγκεν.
Η καγκελάριος Μέρκελ χαρακτήρισε τον διάλογο στο μεταναστευτικό ως «παραγωγικό», τονίζοντας πως «βήμα βήμα θα πρέπει να ξανακάνουμε τη ζώνη του Σένγκεν όπως ήταν» και πως θα φτάσουν σε συμφωνία με άλλες χώρες για συμφωνίες επιστροφής μεταναστών. Τέλος χαρακτήρισε ως «πολύ δύσκολο» το έργο της Σλοβάκικης Προεδρίας για να δημιουργήσει προτάσεις, τις οποίες θα εξετάσουν τον Δεκέμβριο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στο τελικό κείμενο η επίμαχη αναφορά για τις τουρκικές έναντι όλων των κρατών μελών υποχρεώσεις, περιέχει προσθήκη που ικανοποιεί πλήρως τις κυπριακές θέσεις: Το Συμβούλιο ζητά: «περαιτέρω πρόοδο στο πλήρες φάσμα των δεσμεύσεων έναντι όλων των κρατών μελών που περιέχονται στη δήλωση ΕΕ-Τουρκίας, μεταξύ άλλων και όσον αφορά την ελευθέρωση των θεωρήσεων. Οι συννομοθέτες καλούνται να καταλήξουν σε συμφωνία εντός των προσεχών εβδομάδων σχετικά με την αναθεώρηση του μηχανισμού αναστολής που εφαρμόζεται στις θεωρήσεις».

Βρυξέλλες, Θάνος Αθανασίου