​Σε ένα “μνημόνιο συνεργασίας” με την Τουρκία κατέληξαν τα ξημερώματα της ��αρασκευής οι 28 της ΕΕ, μετά από μια Σύνοδο Κορυφής, σε ανοιχτή γραμμή με την Άγκυρα. Οι 28 ανέμεναν μέχρι αργά το απόγευμα το σήμα από τον αντιπρόεδρο της Κομισιόν Τίμερμανς, που βρισκόταν στην Άγκυρα, πως συμφώνησε με τον Ερντογάν στις βασικές προτάσεις της Επιτροπής.

Tο πλάνο της Κομισιόν έχει κατά τον Γιούνκερ δύο κυρίως στόχους:

1) όσοι μετανάστες φτάνουν στην Τουρκία να παραμένουν εκεί και
2) όσοι βρίσκονται εκεί να μην φεύγουν ανεξέλεγκτα προς την Ευρώπη.

Επί της ουσίας δηλαδή, ό,τι συμβαίνει σήμερα επί κοινοτικού εδάφους να συμβαίνει από αύριο μόνο επί τουρκικού.

Για να συμφωνήσει όμως ο Ερντογάν σε αυτό, έπρεπε να πάρει μια σειρά από ανταλλάγματα, κυρίως όμως λεφτά. Η ΕΕ είχε υποσχεθεί 1 μόλις δισ. ευρώ, στην προηγούμενη Σύνοδο, ο Ερντογάν έλεγε πως ξόδεψε 7 και τέλος συμφώνησαν να του δώσουν 3.

Αυτό βεβαίως δεν ήταν το μοναδικό αντάλλαγμα. Η τουρκική πλευρά ζήτησε επιτάχυνση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, ζήτησε απελευθέρωση των θεωρήσεων διαβατηρίων για τους Τούρκους που ταξιδεύουν προς την ΕΕ και απαίτησε, την συναίνεση της ΕΕ για την επιβολή ζώνης απαγόρευσης πτήσεων στα σύνορά της με τη Συρία.

Η Τουρκία από την πλευρά της δεσμεύεται να χτίσει κέντρα υποδοχής, να ενσωματώσει του Σύρους, να φυλάει αποτελεσματικότερα τα χερσαία και θαλάσσια σύνορά της και να συνεργάζεται με τους Έλληνες και Βούλγαρους γείτονές της.

Πηγή της Κομισιόν μιλώντας την Πέμπτη το βράδυ στον Τύπο στις Βρυξέλλες διευκρίνισε ιδιαιτέρως κατηγορηματικά, ότι το μόνο σχέδιο που υπάρχει είναι «η Τουρκία να φυλάει τα σύνορά της και η Ελλάδα τα δικά της. Δεν ζήτησε κανείς τίποτα το διαφορετικό», αν και, όπως εξήγησε, ο Έλληνας πρωθυπουργός τοποθετήθηκε και για τις περίφημες κοινές περιπολίες - τις οποίες όμως ουδείς ζητά.

Μένει βεβαίως το σχέδιο να εφαρμοστεί από την Τουρκία, η οποία βεβαίως και βρίσκεται σε θέση ισχύος, απαιτώντας να πάρει τα 3 δισ., χωρίς πολλούς ελέγχους. Αυτ�� είναι και το επόμενο πρόβλημα της Κομισιόν: τα κράτη μέλη δεν έχουν ακόμα συγκεντρώσει τις οικονομικές εισφορές τους και από το ταμείο για το εγχείρημα λείπουν τα 2,5 περίπου δισ.

Παρομοίως η Κομισιόν έχει κανόνες από τις κοινοτικές συνθήκες τόσο για τη Βίζα, όσο και για τα ενταξιακά κεφάλαια και δεν γνωρίζει, ούτε πως θα μπορούσε όλα αυτά να τα επιταχύνει, ούτε και να ξεπεράσει αντιρρήσεις κρατών μελών, όπως για παράδειγμα η Κύπρος.

Αποχωρώντας ο πρωθυπουργός σχολίασε το αποτέλεσμα της Συνόδου:

«Σήμερα ήταν μια πολύ σημαντική Σύνοδος σε ένα κρίσιμο θέμα που υπερβαίνει τους ρυθμούς της ΕΕ. Δυστυχώς η ΕΕ κινείται με ρυθμούς χελώνας. Αντιμετωπίζουμε ένα υπαρξιακό πρόβλημα πρέπει να το αντιμετωπίσουμε με αλληλεγγύη. Οι αποφάσεις είναι στη σωστή κατεύθυνση, από τον περασμένο Μάρτη η Ελλάδα είχε τονίσει την ανάγκη συμφωνίας με την Τουρκία. Για μας κρίσιμο θέμα είναι η δυνατότητα να υπάρξει μια ουσιαστική συμφωνία με την Τουρκία ώστε σταδιακά να μετατοπιστεί το βάρος από τα ελληνικά νησιά ώστε στην Τουρκία να υπάρχουν τα hot spots. Έτσι θα καταφέρουμε να μειώσουμε το κόστος και τους θανάτους. Βεβαίως αυτά προϋποθέτουν μια σταθερή συμφωνία με την Τουρκία. Η ενταξιακή διαδικασία έχει και αρχές. Αυτό δεν μπορεί να σημαίνει ότι μπορεί υπάρχει υποχώρηση σε θέματα εθνικής κυριαρχίας».

Ζήτησε τέλος το κόστος από το προσφυγικό να μην λογιστεί στα κριτήρια για το έλλειμμα και το χρέος, άποψη την οποία όπως είπε υποστηρίζει και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - που βεβαίως δεν έχει σχετική αρμοδιότητα.

Βρυξέλλες, Θάνος Αθανασίου