​Το πρώτο μεγάλο εξοπλιστικό πρόγραμμα έπειτα από σχεδόν 10 χρόνια αποφάσισε να προχωρήσει ξαφνικά, η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα, δίνοντας με απευθείας ανάθεση και διακρατική συμφωνία στις ΗΠΑ (εταιρεία Lockheed Martin) τον εκσυγχρονισμό πέντε παλαιών αεροσκαφών ναυτικής συνεργασίας εκτιμώμενου προϋπολογισμού 500 εκατ. δολαρίων, όπώς δημοσιεύει σήμερα το Πρώτο Θέμα.

Η έγκριση δόθηκε την Κυριακή 15 Μαρτίου από τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα έπειτα από εισήγηση του Πάνου Καμμένου και με τη γραπτή έγκριση του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Κοτζιά, του αναπληρωτή υπουργού Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης Γιάννη Πανούση, του αναπληρωτή υπουργού Οικονομίας, Υποδομών, Ναυτιλίας και Τουρισμού Θοδωρή Δρίτσα και του αρχηγού ΓΕΕΘΑ, στρατηγού Μιχάλη Κωσταράκου (ΚΥΣΕΑ), οι οποίοι επικύρωσαν ομοφώνως την εισήγηση του υπουργού Εθνικής Αμυνας. Ήδη η ελληνική κυβέρνηση έδωσε εντολή να εκταμιευθεί η προκαταβολή ύψους 45 εκατ. δολαρίων προς τους Αμερικανούς η οποία σηματοδοτεί την τυπική έναρξη του προγράμματος.

Η πληρωμή των 45 εκατ.δολαρίων στη Lockheed Martin που ενεργοποιεί τη σύμβαση αναβάθμισης των αεροσκαφών γίνεται σε μια χρονική περίοδο που τα ταμειακά διαθέσιμα του Δημοσίου έχουν σχεδόν εξαντληθεί και στην κυβέρνηση αμφιταλαντεύονται από το δίλημμα αν θα πληρωθούν μισθοί και συντάξεις ή οι δόσεις προς τους δανειστές. Αξίζει να σημειωθ��ί ότι ο κ. Δρίτσας είχε εκφράσει την έντονη αντίδρασή του όταν προκηρύχθηκαν οι εκλογές και προειδοποιήσει την κυβέρνηση Σαμαρά να μην προχωρήσει σε εκταμίευση κονδυλίων για οπλικά συστήματα.

1.jpg
2.jpg
Σταδιακή παράδοση σε 7,5 χρόνια
Το πρόγραμμα που θα διαρκέσει επτά χρόνια αφορά στον εκσυγχρονισμό, τη συντήρηση και εν συνεχεία στην υποστήριξη πέντε εκ των έξι αεροσκαφών τύπου P-3Β Orion, τα οποία αποκτήθηκαν δωρεάν από τις ΗΠΑ την περίοδο 1991-1992 και είναι σήμερα ηλικίας 35 ετών, σε μια προσπάθεια να επιμηκυνθεί ο χρόνος ζωής τους για ακόμη 15.000 ώρες πτήσεων. Τα συγκεκριμένα αεροσκάφη βρίσκονταν σε υπηρεσία στο Πολεμικό Ναυτικό μέχρι το 2009, οπότε το Ανώτατο Ναυτικό Συμβούλιo αποφάσισε ότι ο εκσυγχρονισμός τους είναι οικονομικά ασύμφορος και προχώρησε στην απόσυρσή τους. Με απλά λόγια στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας θεωρούσαν τα αεροσκάφη αυτά υπέργηρα και τα παρόπλισαν εκτιμώντας ότι η αναβάθμισή τους δεν είχε νόημα.

1 (1).jpg

2 (1).jpg
3.jpg
4.jpg

5.jpg

Γεωπολιτική σκοπιμότητα
Πολιτικοί και οικονομικοί κύκλοι προσκείμενοι στην κυβέρνηση λένε ότι η ταχεία ανάθεση της σύμβασης εκτιμώμενου κόστους περίπου μισού δισεκατομμυρίου δολαρίων στους Αμερικανούς συνδέεται με κάποια ευρύτερη γεωπολιτική σκοπιμότητα συμμαχιών. Προφανώς η αναγκαιότητα της επανενεργοποίησης των υπέργηρων αεροσκαφών δεν μπορεί εύκολα να θεωρηθεί ζήτημα μέγιστης προτεραιότητας, δεδομένης της ύπαρξης στο οπλοστάσιο των Ενόπλων Δυνάμεων των ιπτάμενων ραντάρ Erieye, τα οποία μπορούν να εκτελέσουν αντίστοιχες αποστολές επιτήρησης.
Εκτιμάται ότι λόγω του μεγέθους της προμήθειας, αλλά και της προφανούς πολιτικής ευαισθησίας για τη διάθεση πόρων στον τομέα της εθνικής άμυνας, θα υπάρξει πλήρης διαφάνεια και λεπτομερής αιτιολόγηση της απόφασης. Ο ΣΥΡΙΖΑ, που με κάθε ευκαιρία επισημαίνει ότι είναι η πρώτη κυβέρνηση της Αριστεράς, όλα τα προηγούμενα χρόνια είχε επιδείξει ιδιαίτερη ζέση στην ορθολογική αξιοποίηση των δαπανών για την άμυνα.
Ολοι θα ήθελαν να πιστεύουν ότι η συγκεκριμένη απόφαση, εξυπηρετεί σκοπούς ευρύτερου εθνικού συμφέροντος, διεθνείς συμφωνίες και πιθανή στήριξη της χώρας σε μία περίοδο που διεθνή κέντρα εικοτολογούν ότι η χρεοκοπία είναι προ των πυλών.
Αλλωστε πολλοί θα επιχειρήσουν να ασκήσουν κριτική για το γεγονός ότι σε μία τόσο μεγάλη προμήθεια δεν επελέγη η οδός της διενέργειας διεθνούς διαγωνισμού, όπως επιβάλλεται από τις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, αλλά η προμήθεια υλοποιήθηκε με απευθείας ανάθεση και διακρατική συμφωνία με την αμερικανική εταιρεία Lockheed Martin που είχε κατασκευάσει τα αεροσκάφη.
Μόλις πριν από λίγα 24ωρα, ευρισκόμενος στις ΗΠΑ για τον εορτασμό της 25ης Μαρτίου από την ελληνική ομογένεια, ο κ. Καμμένος, που συνοδευόταν από τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ και τον αρχηγό ΓΕΝ αντιναύαρχο Βαγγέλη Αποστολάκη, αποκάλυψε ότι στις συνομιλίες του με την κυρία Νούλαντ συζήτησε το ενδεχόμενο διακρατικής συμφωνίας για τη συνεκμετάλλευση των πιθανών κοιτασμάτων φυσικού αερίου και πετρελαίου που υπάρχουν στην ελληνική επικράτεια σε ποσοστό 70%-30%, δήλωση που προκάλεσε πολλές αντιδράσεις στον πολιτικό κόσμο. Ο υπουργός Εθνικής Αμυνας υπογράμμισε ότι η πιθανή συνεκμετάλλευση των φυσικών πόρων του Αιγαίου με τις ΗΠΑ θα οδηγήσει σε μία γραμμή χρηματοδότησης που θα μας απαλλάξει από πολλά προβλήματα.
Η Lockheed
Στη Lockheed Martin ανατέθηκε το πρόγραμμα, ενώ τμήματα θα αναλάβουν η ΕΑΒ και η ISI. Συμπτωματικά, το προηγούμενο μεγάλο εξοπλιστικό πρόγραμμα είχε ανατεθεί και πάλι στην αμερικανική Lockheed Martin, αφορούσε την προμήθεια μαχητικών αεροσκαφών F-16 έναντι προϋπολογιζόμενου κόστους 1,6 δισ. ευρώ και υπεγράφη το 2005. Από το 2000 μέχρι σήμερα η αμερικανική εταιρεία αεροναυπηγικής Lockheed έχει αναλάβει δύο μείζονα προγράμματα κατασκευής μαχητικών F-16 για την Πολεμική Αεροπορία, από τα οποία έχει εισπράξει άνω των 4 δισ. ευρώ. Οπως στα προγράμματα των F-16, έτσι και στη σύμβαση των αεροσκαφών P-3B, για τους χειρισμούς της αμερικανικής πλευράς από την έναρξη των διαπραγματεύσεων μέχρι την ολοκλήρωση των συζητήσεων και την υπογραφή της αποκαλούμενης LOA (Letter of Agreement) την ευθύνη είχε ο αντιπρόεδρος και επικεφαλής του γραφείου της Lockheed Martin στην Ελλάδα Ντένης Πλέσσας.

Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας σε ανακοίνωση τύπου που εξέδωσε το Σάββατο 5 Απριλίου αναφέρει τα εξής:
«Η συμφωνία για την αναβάθμιση των αεροσκαφών ναυτικής συνεργασίας P3 είναι διακρατική μέσω FMS. Απαράβατος όρος της ελληνικής πλευράς ήταν οι εργασίες να γίνουν στην Ελλάδα από ελληνική βιομηχανία.
Τα συγκεκριμένα αεροσκάφη χρησιμοποιούν πολλές χώρες ανάμεσα στις οποίες είναι οι ΗΠΑ, η Γερμανία, ο Καναδάς, η Ιαπωνία, η Νορβηγία, η Ν. Κορέα, η Αυστραλία, η Νέα Ζηλανδία, η Βραζιλία. Όλες αυτές οι χώρες τα αναβαθμίζουν και τα διατηρούν στη δύναμη τους.
Η λύση της αναβάθμισης κρίνεται συμφερότερη από την προμήθεια νέων αεροσκαφών για πολλούς λόγους. Ο χρόνος ζωής των αεροσκαφών παρατείνεται για τουλάχιστον 20 χρόνια, διαθέτουμε ήδη ανταλλακτικά για τον συγκεκριμένο τύπο αεροσκάφους, εκπαιδευμένο προσωπικό, οργανωμένη μονάδα υποστήριξης.
Είχε προταθεί η προμήθεια παροπλισμένων αεροσκαφών του αμερικανικού πολεμικού ναυτικού, τα οποία όμως χρειάζονταν τις ίδιες εργασίες αναβάθμισης με μεγαλύτερο κόστος ώστε να είναι διαθέσιμα ενώ όλες οι εργασίες θα γίνονταν στις ΗΠΑ και όχι στην Ελλάδα.
Το ΓΕΝ είχε εισηγηθεί να γίνει επισκευή μέσω FMS και πέρασε ΚΥΣΕΑ από την προηγούμε��η κυβέρνηση τον Αύγουστο του 2014. Στη συνέχεια η ίδια συμφωνία προσυπεγράφη και πέρασε ΚΥΣΕΑ με τους ίδιους όρους και την χρηματοδότηση από την σημερινή κυβέρνηση στις 15 Μαρτίου 2015 που ήταν η καταληκτική ημερομηνία».