Σενάρια επί σεναρίων για την επόμενη μέρα των εκλογών δίνουν και παίρνουν, μόλις μια στροφή πριν τις κάλπες της 25ης Ιανουαρίου.

Με τις δημοσκοπήσεις να εκτιμούν ότι οι ΑΝΕΛ και το ΚΙΔΗΣΟ θα μείνουν -έστω οριακά- εκτός Βουλής και πως μάλλον δεν θα υπάρξει αυτοδυναμία στο πρώτο κόμμα, τα σενάρια κινούνται στη βάση των πιθανοτήτων για σχηματισμό κυ��έρνησης συνεργασίας, αναλόγως με το ποιο κόμμα θα αναδειχθεί πρώτο.

Πως & υπό ποιες προϋποθέσεις προκύπτει αυτοδυναμία

Σημειώνεται ότι βάσει του (πολύπλοκου) εκλογικού νόμου, η αυτοδυναμία του πρώτου κόμματος συναρτάται άμεσα με το εκλογικό ποσοστό των κομμάτων που θα μείνουν εκτός Βουλής.

Στη θεωρητική περίπτωση που τα κόμματα εκτός Βουλής έπαιρναν 0%, το απαιτούμενο ποσοστό αυτοδυναμίας για το πρώτο κόμμα (δεδομένου ότι παίρνει και το μπόνους των 50 εδρών) είναι το 40,4%.

Από εκεί και πέρα, για να βγει το «χρυσό» ποσοστό της αυτοδυναμίας, υπολογίζουμε ως εξής: Για κάθε 1% που παίρνουν τα κόμματα εκτός Βουλής, το 40,4% πέφτει κατά 0,4%. Έτσι, αν τα κόμμα��α εκτός Βουλής συγκεντρώσουν πχ. 12%, το απαιτούμενο ποσοστό του πρώτου κόμματος για την αυτοδυναμία είναι 35,6% [40,4% - 4,8% (12 επί 0,4%)].

Τα πιθανά σενάρια

Ας δούμε λοιπόν τα πιθανά σενάρια για την επόμενη μέρα των εκλογών:

Νίκη ΣΥΡΙΖΑ με αυτοδυναμία

Πρόκειται για το πλέον επιθυμητό σενάριο για τον ΣΥΡΙΖΑ, με τον Αλέξη Τσίπρα να καλεί τους πολίτες να δώσουν στον ίδιο την αυτοδυναμία για να έχει το περιθώριο να εφαρμόσει το πρόγραμμά του ΣΥΡΙΖΑ χωρίς «εκπτώσεις».

Όπως είναι προφανές, ο σχηματισμός κυβέρνησης σε αυτή την περίπτωση είναι δεδομένος, ενώ -κατά πάσα πιθανότητα- ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θα αναζητήσει συνεργασίες.

Νίκη ΣΥΡΙΖΑ χωρίς αυτοδυναμία

Πρόκειται για το σενάριο που -βάσει των δημοσκοπήσεων- θεωρείται το πιο πιθανό.

Ο ΣΥΡΙΖΑ θα λάβει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης, ωστόσο αποτελούν ερωτηματικό οι ενδεχόμενες συνεργασίες. Η Κουμουνδούρου έχει αποκλείσει κάθε συνεργασία με το ΠΑΣΟΚ και το Ποτάμι (αλλά και με το ΚΙΔΗΣΟ, εάν μπει στη Βουλή), ενώ έχει απευθύνει κάλεσμα στο ΚΚΕ, το οποίο ωστόσο έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται επ’ ουδενί να συνεργαστεί με τον ΣΥΡΙΖΑ. Στην περίπτωση που οι ΑΝΕΛ εισέλθουν στη Βουλή, η συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ θεωρείται πολύ πιθανή αλλά είναι άγνωστο εάν θα προκύψει ο μαγικός αριθμός «151».

Κάπου εδώ μπαίνει το σενάριο της ψήφου ανοχής. Ο Αλέξης Τσίπρας θεωρεί ��διανόητο να μην τη δώσει το ΚΚΕ, το οποίο όμως -μέσω του Δημήτρη Κουτσούμπα- απαντά ένα ξερό «όχι». Το ΠΑΣΟΚ και το Ποτάμι αφήνουν ανοικτό το ενδεχόμενο της ψήφου ανοχής στο πρώτο κόμμα για να μην υπάρξουν δεύτερες εκλογές, με «κόκκινη γραμμή» την παραμονή της χώρας στην ευρωζώνη.

Ωστόσο, αναδύεται ένα συνταγματικό θέμα με την ψήφο ανοχής. Για τους περισσότερους συνταγματολόγους, το άρθρο 84 του Συντάγματος -που μιλά για ψήφο ανοχής με πλειοψηφία 2/5 (120 βουλευτές)- αναφέρεται σε κυβέρνηση που έχει ήδη σχηματιστεί και ζητά ψήφο εμπιστοσύνης, και όχι σε εκλογή κυβέρνησης, η οποία -όπως λένε- καλύπτεται από το άρθρο 37 που αναφέρεται στον διορισμό του πρωθυπουργού και της κυβέρνησης με «απόλυτη πλειοψηφία των εδρών». Έτσι, ένα από ��α υποσενάρια θέλει κάποια κόμματα (πχ. ΠΑΣΟΚ ή Ποτάμι) να υπερψηφίζουν την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ χωρίς όμως να συμμετέχουν σε αυτή, δίνοντας έτσι «άτυπη» ψήφο ανοχής στον ΣΥΡΙΖΑ χωρίς να στηρίξουν το πρόγραμμα του.

Η ΝΔ κερδίζει με αυτοδυναμία

Θεωρείται δύσκολο να επαληθευτεί ένα τέτοιο σενάριο.

Η ΝΔ θα λάβει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης και -όπως έχει ξεκαθαρίσει ο Αντώνης Σαμαράς- θα αναζητήσει συνεργασίες.

Ο σχηματισμός κυβέρνησης σε αυτή την περίπτωση θεωρείται βέβαιος, ανεξαρτήτως συνεργασιών.

Η ΝΔ κερδίζει χωρίς αυτοδυναμία

Το συγκεκριμένο σενάριο αποτελεί «στοίχημα» για πολλούς στη ΝΔ, με τον πρωθυπ��υργό να δηλώνει βέβαιος ότι τελικά η ΝΔ θα κερδίσει τις εκλογές.

Όπως έχει ξεκαθαρίσει ο Αντώνης Σαμαράς, η ΝΔ θα αναζητήσει συνεργασίες με το ΠΑΣΟΚ και το Ποτάμι καθώς υπάρχει το απαιτούμενο έδαφος σύγκλισης, τόσο με την «κόκκινη γραμμή» για την παραμονή της χώρας στο ευρώ όσο και την θέση ότι πρέπει να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση της τρόικας ώστε να περάσει η χώρα στη μεταμνημονιακή περίοδο και την προληπτική γραμμή στήριξης.

Σε αυτήν την περίπτωση, ο σχηματισμός κυβέρνησης θεωρείται σχεδόν βέβαιος.

Οι επαναληπτικές εκλογές και η εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας

Εάν δεν τελεσφορήσουν οι διερευνητικές εντολές του Προέδρου της Δημοκρατίας, η χώρα θα οδηγηθ��ί σε επαναληπτικές εκλογές, με τον ΠτΔ να διορίζει την κυβέρνηση που θα υποδείξουν τα κόμματα για να οδηγήσει τη χώρα σε νέες εκλογές.

Η Βουλή θα συγκληθεί στις 5 Φεβρουαρίου και θα εκλέξει (λογικά στις 6 Φεβρουαρίου) τον Πρόεδρο του Κοινοβουλίου, τους αντιπροέδρους, τους κοσμήτορες και τους γραμματείς. Εν συνεχεία θα έπρεπε «κανονικά» να διαλυθεί (όπως έγινε και το 2012) για να πάμε σε επαναληπτικές εκλογές.

Ωστόσο, θα έρθουμε αντιμέτωποι για πρώτη φορά (τουλάχιστον μεταπολιτευτικά) με ένα σενάριο που μπερδεύει κάπως την κατάσταση, την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας παράλληλα με την διαδικασία των διερευνητικών εντολών. Η νέα Βουλή θα έχει ως προτεραιότητα την εκλογή νέου Προέδρου της Δημοκρατία�� και έτσι οι ψηφοφορίες για την εκλογή ΠτΔ θα γίνουν.

Η δεύτερη φάση της ψηφοφορίας για ΠτΔ περιλαμβάνει δύο ψηφοφορίες με απαιτούμενη πλειοψηφία 180 βουλευτών και μια τρίτη με απόλυτη πλειοψηφία, δηλαδή 151 βουλευτές. Αν δεν επιτευχθεί ούτε η απόλυτη πλειοψηφία, η ψηφοφορία επαναλαμβάνεται και πάλι μεταξύ των δύο προσώπων που πλειοψήφησαν (εάν είναι πάνω από ένα οι υποψήφιοι) και εκλέγεται όποιος συγκέντρωσε τη σχετική πλειοψηφία.

Επειδή είναι «θολό» το τοπίο μιας τέτοιας διαδικασίας, πολλοί υποστηρίζουν ότι οι ψηφοφορίες για τον ΠτΔ είναι δυνατόν να γίνουν και κατά τη διάρκεια των διερευνητικών εντολών.

Σε κάθε περίπτωση, οι επαναληπτικές εκλογές αναμένεται να διεξαχθούν αρχές Μαρτίου.