​Απόψε το βράδυ θα πραγματοποιηθεί η πρώτη ψηφοφορία για την εκλογή του νέου Προέδρου της Δημοκρατίας της Ελλάδας.

Από το 1975, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, εκλέγεται από τη Βουλή των Ελλήνων με ονομαστική ψηφοφορία και σε ειδική συνεδρίαση, που συγκαλείται από τον Πρόεδρο της Bουλής έναν τουλάχιστον μήνα πριν λήξει η θητεία του εν ενεργεία Προέδρου και έχει πενταετή θητεία.

Πρόεδρος εκλέγεται εκείνος που θα συγκεντρώσει την πλειοψηφία των δύο τρίτων του συνολικού αριθμού των βουλευτών, δηλαδή 200 ψήφους.

Αν λοιπόν σήμερα δεν συγκεντρωθεί αυτή η πλειοψηφία θα ακολουθήσει δεύτερη ψηφοφορία μετά από 5 ημέρες, την Τρίτη 23 Δεκεμβρίου. Αν και σε αυτήν την ψηφοφορία δεν συγκεντρωθεί η οριζόμενη πλειοψηφία των 200 βουλευτών ακολουθεί τρίτη, η οποία θα γίνει τη Δευτέρα 29 Δεκεμβρίου, όπου και εκλέγεται εκείνος που θα συγκεντρώσει την πλειοψηφία των τριών πέμπτων του όλου αριθμού των βουλευτών, δηλαδή 180 ψήφους.

Αν δεν επιτευχθεί ούτε και στην τρίτη ψηφοφορία η αυξημένη πλειοψηφία, η Βουλή διαλύεται μέσα σε 10 ημέρες και προκηρύσσονται εκλογές για την ανάδειξη νέου Κοινοβουλίου. Η νέα Βουλή εκλέγει με ονομαστική ψηφοφορία Πρόεδρο της Δημοκρατίας με την πλειοψηφία των τριών πέμπτων, δηλαδή με 180 ψήφους.

Aν δεν επιτευχθεί η πλειοψηφία αυτή, η ψηφοφορία επαναλαμβάνεται μέσα σε πέντε ημέρες και εκλέγεται Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκείνος που συγκέντρωσε την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών.

Aν δεν επιτευχθεί ούτε αυτή η πλειοψηφία, η ψηφοφορία επαναλαμβάνεται ακόμη μία φορά, ύστερα από πέντε ημέρες, μεταξύ των δύο προσώπων που πλειοψήφησαν και θεωρείται ότι έχει εκλεγεί Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκείνος που συγκέντρωσε τη σχετική πλειοψηφία.

Η συμβολή του Καραμανλή

«Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ήταν πεπεισμένος ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ως σύμβολο για τον λαό, θα πρέπει να εκλέγεται με τη στήριξη ευρύτερων πολιτικών δυνάμεων και όχι αποκλειστικά από την εκάστοτε κυβερνητική παράταξη. Γι’ αυτό και προβλέφθηκαν οι τρεις ψηφοφορίες και η εκλογή του με αυξημένη πλειοψηφία...» θυμάται στην «Καθημερινή», ένας, εκ των μελών της συντακτικής ομάδας του Συντάγματος του 1975, ο κ. Γιάννης Βαρβιτσιώτης.

Το αξίωμα του Προέδρου της Δημοκρατίας καταγράφηκε πάντως για πρώτη φορά ως θεσμός στο σώμα του Συντάγματος του 1924. Ωστόσο, μέχρι το 1927 δεν είχε πάρει ακόμα τη μορφή ενός αυτόνομου υψηλού αξιώματος. Μετά το δημοψήφισμα που ανακήρυξε ως πολίτευμα την αβασίλευτη δημοκρατία, ο μέχρι τότε αντιβασιλέας Παύλος Κουντουριώτης έγινε προσωρινός Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Kountouriotis.jpg

Παύλος Κουντουριώτης

«Πρόεδρο της Δημοκρατίας» με υπερεξουσίες προέβλεπε και το Σύνταγμα, που καταρτίστηκε από τη δικτατορία των συνταγματαρχών. Με το Σύνταγμα του 1975 ρυθμίστηκε εκ νέου ο ακριβής του ρόλος αλλά οι αρμοδιότητες του Προέδρου της Δημοκρατίας περιορίστηκαν, έως... εξαφανίσεως, με την αναθεώρηση του Συντάγματος, το 1986. Τότε καταργήθηκε μεταξύ άλλων η μυστική ψηφοφορία.

Από τον Στασινόπουλο και τον Καραμανλή στον … Στεφανόπουλο και τον Παπούλια

proedroi-vouli.jpg

Από το 1974 έως σήμερα έχουν εκλεγεί από τη Βουλή στο προεδρικό αξίωμα οι: Μιχαήλ Στασινόπουλος, Κωνσταντίνος Τσάτσος, Κωνσταντίνος Καραμανλής, Χρήστος Σαρτζετάκης, Κωστής Στεφανόπουλος και Κάρολος Παπούλιας.

Στην πρώτη εκλογική διαδικασία, στις 18 Δεκεμβρίου 1974, ο Μιχαήλ Στασινόπουλος εξελέγη με 206 ψήφους προσωρινός Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Τον Ιούνιο του 1975 τον διαδέχθηκε ο Κωνσταντίνος Τσάτσος, ο οποίος εξελέγη με 210 ψήφους υποστηριζόμενος από τη Νέα Δημοκρατία, που κατείχε 215 έδρες. Το 1980 εξελέγη ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, ο οποίος νωρίτερα είχε παραιτηθεί από την πρωθυπουργία. Πραγματοποιήθηκαν τρεις ψηφοφορίες: Στην πρώτη η υποψηφιότητα Καραμανλή συγκέντρωσε 179 ψήφους (175 έδρες είχε η Νέα Δημοκρατία), στη δεύτερη 181 και στην τρίτη 183 ψήφους. Το ΠΑ��ΟΚ απείχε και από τις τρεις.

Η επεισοδιακή... εκλογή του 1985

Η πιο επεισοδιακή εκλογή ήταν αυτή του 1985, καθώς είχε προηγηθεί η ρήξη της 9ης Μαρτίου, όταν ο Ανδρέας Παπανδρέου αποφάσισε να προτείνει τον κ. Χρ. Σαρτζετάκη. Ο Κων. Καραμανλής παραιτήθηκε, καθήκοντα Προέδρου ασκούσε προσωρινά ο πρόεδρος της Βουλής Ιωάν. Αλευράς και προέκυψε θέμα κατά πόσον είχε δικαίωμα να πάρει μέρος στην ψηφοφορία.

alevras.jpg
Iωάννης Αλευράς

Στην πρώτη ψηφοφορία υπήρξαν 184 ψήφοι υπέρ του κ.Σαρτζετάκη και δύο λευκά. Στη δεύτερη, -181 θετικές ψήφοι- εμφανίστηκαν τα «έγχρωμα» ψηφοδέλτια, που προκάλεσαν θύελλα αντιδράσεων και ενστάσεων περί παραβίασης της μυστικής ψηφοφορίας. Τελικώς στην τρίτη ψηφοφορία η υποψηφιότητα του κ. Σαρτζετάκη εξασφάλισε την πλειοψηφία των 180.

Το 1990 διεξήχθη η πρώτη ονομαστική ψηφοφορία, η οποία και οδήγησε στην εκλογή του Κων.Καραμανλή. Απαιτήθηκαν όμως πέντε ψηφοφορίες. Οι τρεις πρώτες ήταν άκαρπες -με αποτέλεσμα να προκηρυχθούν εκλογές-, όπως και η τέταρτη. Στην πέμπτη, ο κ. Καραμανλής εξελέγη με 153 ψήφους. Το ΠΑΣΟΚ είχε υποστηρίξει τον Ιωάννη Αλευρά (125 ψήφοι) και ο Συνασπισμός τον Κωνσταντίνο Δεσποτόπουλο (21 ψήφοι).

Το 1990 ήταν και η τελευταία φορά που διαλύθηκε η Βουλή λόγω αδυναμίας εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας, καθώς έως το 2010 είχαμε συναινετικές εκλογές. Το 1995 η Βουλή εξέλεξε τον Κωστή Στεφανόπουλο με 181 ψήφους στην τρίτη ψηφοφορία και το 2000 με 269 ψήφους από την πρώτη ψηφοφορία.

Από μία ψηφοφορία χρειάστηκε και για τις δύο εκλογές του κ. Κάρολου Παπούλια. Το 2005 ο απερχόμενος Πρόεδρος έλαβε 279 ψήφους -που αποτελεί και «ρεκόρ»- και το 2010, 266 ψήφους.

Κάπως έτσι φτάσαμε στο σήμερα… όπου οι 300 του Βουλής θα κ��ηθούν να δώσουν ή όχι την ψήφο τους στον υποψήφιο της κυβέρνησης ΝΔ-ΠΑΣΟΚ κ.Σταύρο Δήμα.Θέμα χρόνου είναι να δούμε τι θα γράψει η πένα στην σύγχρονη ελληνική πολιτική ιστορία.