​Ξέρεις ποιος φταίει που από 0,18 ευρώ που πουλάει ο παραγωγός το αγγουράκι, ΕΣΥ το αγοράζεις τελικά κατά 172,22% ακριβότερα και συγκεκριμένα 0, 49 ευρώ; Η απάντηση κρύβεται πίσω από τον ισχυρό ρόλο που παίζουν οι μεσάζοντες, σύμφωνα με το πόρισμα σχετικής έρευνας της Επιτροπής Ανταγωνισμού, η οποία αποκαλύπτει μεταξύ άλλων την τεράστια ψαλίδα έως και 180% των τιμών των νωπών οπωροκηπευτικών από το χωράφι στο ράφι!

Παράλληλα, μας στοιχίζει ο κούκος αηδόνι όταν πάμε στα μανάβικα και τα σούπερ μάρκετ, εξαιτίας των εικονικών τιμολογ��σεων, των παράνομων ελληνοποιήσεων αλλά και του μεγάλου αριθμού των χονδρεμπόρων και του κατακερματισμένου γεωργικού κλήρου.

Ειδικότερα, σύμφωνα με την Επιτροπή, στη διαμόρφωση της τιμής συμβάλλουν

-Οι μεσάζοντες - χονδρέμποροι κατά 21%

-Οι παραγωγοί κατά 40%

-Το λιανεμπόριο κατά 28% και

-Ο ΦΠΑ κατά 8%.

Για παράδειγμα, δηλαδή, σε ένα προϊόν που κοστίζει στον καταναλωτή 1,25 ευρώ

-Στους μεσάζοντες πάει 0,28 ευρώ

-Στον παραγωγό πάει 0,5 ευρώ

-Στο λιανεμπόριο πάει 0,35 ευρώ και

-Στο κράτος μέσω ΦΠΑ 0,12 ευρώ.

Αν και η μελέτη της Επιτροπής, που δόθηκε χθες στην δημοσιότητα, διεξήχθη με δεδομένα της περιόδου 1995-2011, εντούτοις τα εμπόδια και οι πρακτικές που σηκώνουν τις τιμές συνεχίζουν ακόμη και σήμερα.

Η έρευνα εστιάζοντας στα μήλα, τα πορτοκάλια, τα ροδάκινα, τις πατάτες, τις ντομάτες, τα αγγούρια και τα μαρούλια, επισημαίνει τη στρεβλή λειτουργία της αγοράς.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η χώρα μας αν και έχει υπερπαραγωγή κηπευτικών και φρούτων, αντιπροσωπεύει το 7,1% της συνολικής παραγωγής της Ε.Ε., διαθέτει μεγάλο αριθμό παραγωγών με μικρές εκτάσεις. Το 49,6% της συνολικής χρησιμοποιούμενης γεωργικής έκτασης αφορά σε κ��λλιέργειες κάτω των 20 στρεμμάτων. Επίσης η εγχώρια αγορά έχει μεγάλο αριθμό χονδρεμπόρων με 550 επιχειρήσεις, εκ των οποίων οι 55 κάνουν τζίρο μόλις 4 εκατ. ευρώ.

Από την έρευνα προκύπτει ακόμη ότι οι χονδρέμποροι είναι «πιο ευνοημένοι» στη διαδικασία της μετακύλισης των τιμών και ιδιαίτερα στα μήλα, τα ροδάκινα, τις πατάτες και τα αγγούρια αλλά και στις ντομάτες και τα πορτοκάλια. Όταν, για παράδειγμα, μειώνεται για κάποιο λόγο η τιμή του παραγωγού, ο χονδρέμπορος δεν περνά τη μείωση στην κατανάλωση ή αργεί να την ρίξει.

Το πόρισμα της Επιτροπής Ανταγωνισμού μιλά και για τις εικονικές εκδόσεις τιμολογίων που φουσκώνουν την τιμή κι εξηγεί πως «η έκδοση τιμολογίων από τους εμπόρους (χονδρικής ή λιανικής), και όχι από τους παραγωγούς, οδηγεί ενδεχόμενα σε αύξηση της τιμής στον τελικό καταναλωτή, αφού τα τιμολόγια εκδίδονται σε υψηλότερη από την πραγματική τιμή (εικονική), με αποτέλεσμα αφενός μεν ο παραγωγός να ωφελε��ται από την επιστροφή του ΦΠΑ λόγω της φορολόγησής του με ειδικό προνομιακό καθεστώς, αφετέρου δε ο έμπορος να κερδίζει υψηλότερο περιθώριο κέρδους στη διογκωμένη τιμή».

Ένας από τους λόγους της ανόδου των τιμών είναι και τα «βαφτίσια» των ξένων προϊόντων ως ελληνικά: «Το ευρύτατο σε ορισμένα από τα υπό εξέταση προϊόντα (ιδίως στην πατάτα) φαινόμενο των ελληνοποιήσεων», λέει χαρακτηριστικά η έκθεση, «το οποίο οδηγεί στην παραπλάνηση των καταναλωτών, στην ικανοποίηση της ζήτησης με προϊόντα χαμηλότερης ποιότητας ή/και τεχνητά υψηλής τιμής, στη συμπίεση του περιθωρίου κέρδους των Ελλήνων παραγωγών και στην οικειοποίηση του όποιου οικονομικού οφέλους από τους παραβάτες της σχετικής νομοθεσίας».

Η ανεξάρτητη διοικητική αρχή προτείνει επτά μέτρα για την ομαλή λειτουργία της αγοράς:

-Η εισαγωγή ενός ενιαίου και συστηματικού πλαισίου φορολογικών διατάξεων για τις γεωργικές επιχειρήσεις και τα γεωργικά εισοδήματα, ιδίως αναφορικά με την τήρηση σχετικών βιβλίων και τη φορολογική απεικόνιση στοιχείων.

-Η υιοθέτηση εφαρμοστικών μέτρων και η άρση περιορισμών στη λειτουργία των δημοπρατηρίων.

-Η υιοθέτηση νέων κανόνων και η συμπλήρωση του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου για την εξυπηρέτηση των καινοτόμων ή/και τοπικών δομών της αγοράς
-Ο εκσυγχρονισμός του κανονισμού μισθώσεων στις κεντρικές αγορές
-Η αναμόρφωση του ρυθμιστικού πλαισίου (ιδίως των όρων αδειοδότησης) που διέπει την οργάνωση και λειτουργία των λαϊκών αγορών και
-Η προώθηση του θεσμού των «Αγορών Παραγωγών» («Farmers' Markets») και η υιοθέτηση σχετικών εφαρμοστικών μέτρων.
-Η απλούστευση και συνακόλουθη κωδικοποίηση λοιπών αδειοδοτικών , διοικητικών και ποινικών διατάξεων που αφορούν στην παραγωγή και εμπορία των οπωροκηπευτικών