Επιμέλεια: Αλέξης Διακόπουλος, Πέτρος Κατσαβριάς, Άννα Σταματιάδου

Σε λίγες ώρες μια ακόμη «γεμάτη» χρονιά θα μας αποχαιρετήσει για να δώσει τη θέση της στο 2013 που ανατέλλει. Το star.gr ετοίμασε ένα αφιέρωμα με τα σημαντικότερα (ελληνικού ενδιαφέροντος) πολιτικοικονομικά γεγονότα του 2012

Ιανουάριος – Απρίλιος

Κυβέρνηση Παπαδήμου, Μνημόνιο 2 και εκλογές… φάση 1η

Η χρονιά που μας αφήνει ξεκίνησε με έναν κοκτέιλ λίγο-πολύ εφάμιλλο με τα σημερινά δεδομένα: τρικομματική κυβέρνηση (ΠΑΣΟΚ-ΝΔ-ΛΑΟΣ) υπό τον Λουκά Παπαδήμο και σκληρά μέτρα στον ορίζοντα.

Με τις φήμες περί ελληνικής χρεοκοπίας να δίνουν και να παίρνουν, τους εταίρους να πιέζουν για την εφαρμογή των μέτρων και να βρίσκεται σε εξέλιξη ένα σκληρό πόκερ για το κούρεμα του ελληνικού χρέους, αρχίζουν οι «σφαλιάρες» στην ευρωζώνη από τους οίκους αξιολόγησης. Πιο ηχηρή; Αυτή της υποβάθμισης της Γαλλίας από το τριπλό Α (ΑΑΑ) στο ΑΑ+ στις 13 Ιανουαρίου που αφύπνισε πολλούς στις Βρυξέλλες. Στο εσωτερικό, η «ανταρσία» βουλευτών της κυβερνητικής πλειοψηφίας στις 24 Ιανουαρίου με την καταψήφιση διατάξεων του πολυνομοσχεδίου, μεταξύ των οποίων και η απελευθέρωση του ωραρίου των φαρμακείων, προκαλεί τριγμούς στην κυβέρνηση.

Ο Φεβρουάριος ξεκινά με συσκέψεις επί συσκέψεων των πολιτικών αρχηγών για να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις της τρόικας ενόψει Μνημονίου 2 και κουρέματος του ελληνικού χρέους (PSI). Μετά από πολυήμερες συζητήσεις, στις 9 Φεβρουαρίου οι αρχηγοί καταλήγουν σε συμφωνία αλλά ο Γιώργος Καρατζαφέρης αποχωρεί από την κυβέρνηση. Το ίδιο κάνουν και οι 4 υπουργοί του ΛΑΟΣ. Οι εταίροι μας, από την πλευρά τους, ζητούν έγγραφες διαβεβαιώσεις για την εφαρμογή των μέτρων από όλους τους πολιτικούς αρχηγούς.

Η ψηφοφορία για το Μνημόνιο 2 γίνεται την Κυριακή 12 Φεβρουαρίου και γίνεται νόμος του κράτους με 199 «ναι», 74 «όχι» και 5 «παρών» μετά από μια θυελλώδη συνεδρίαση που κατέληξε σε 43 (!) διαγραφές βουλευτών, 21 από τη ΝΔ, 20 από το και 2 από το ΛΑΟΣ.

Λίγες ημέρες μετά, στο κρίσιμο Eurogroup της 20 Φεβρουαρίου δίνεται η μάχη του PSI που τελικά καταλήγει σε συμφωνία με τους ιδιώτες επενδυτές για κούρεμα 53,5% και διαγραφή 107 δισ. Ευρώ από το χρέος της Ελλάδας. Παράλληλα αποφασίζεται να δοθεί δάνειο ύψους 130 δισ. ευρώ Στην Ελλάδα.

Στις 2 Mαρτίου, το Eurogroup δίνει και επίσημα το πράσινο φως για το PSI (το οποίο ολοκληρώνεται στις 9 Μαρτίου με συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στο 95,7%) και αρχίζει η αντίστροφη μέτρηση για την προκήρυξη των εκλογών. Το ΠΑΣΟΚ στις 18 Μαρτίου αποκτά τον 4ο αρχηγό της ιστορίας του, τον Ευάγγελο Βενιζέλο, ενώ νωρίτερα οι εργαζόμενοι, έχουν «καλωσορίσει» τις νέες συνθήκες στον εργασιακό χάρτη με επίδομα ανεργίας στα 360 ευρώ, κατώτατο μισθό στα 586 ευρώ, πάγωμα ωριμάνσεων και κατάργηση της μονιμότητας στον ευρύτερο δημόσιο τομέα.

Η χώρα αρχίζει να μπαίνει σιγά-σιγά σε προεκλογικούς ρυθμούς ωστόσο απέξω έρχονται απανωτές προειδοποιήσεις για προεκλογική χαλάρωση και μετεκλογικές εξελίξεις. Η Βουλή διαλύεται στις 11 Απριλίου και προκηρύσσονται εκλογές για τις 6 Μαΐου. Την ίδια μέρα συλλαμβάνεται και εν συνεχεία προφυλακίζεται στην οικία του επί της οδού Διονυσίου Αρεοπαγίτου ο πρώην υπουργός Άκης Τσοχατζόπουλος σε βάρος του οποίου είχε εκδοθεί νωρίτερα ένταλμα σύλληψης για την υπόθεση των περιουσιακών του στοιχείων.

Παράλληλα με την προεκλογική περίοδο αρχίζει και η μεγάλη φυγή των καταθέσεων που θα ολοκληρωθεί τον Μάιο, θέτοντας το τραπεζικό σύστημα στα όρια του.

Μάιος – Αύγουστος

Από τις εκλογές στη Μέρκελ

Την Κυριακή 6 Μαΐου, οι Έλληνες προσήλθαν στην κάλπη, μέσα σε ένα σκηνικό γενικής αβεβαιότητας και με τα μεγάλα κόμματα διασπασμένα.

Η ΝΔ πέτυχε «Πύρρειο νίκη» καθώς κατέλαβε την πρώτη θέση, αλλά μόλις με 18,85% (αρνητικό ρεκόρ στην ιστορία της) και 108 έδρες. Ο δεύτερος ΣΥΡΙΖΑ, έλαβε 16,78% (52 έδρες), το ΠΑΣΟΚ με επίσης «ιστορικό χαμηλό» έλαβε μόλις 13,18% (41 έδρες). Έκπληξη οι Ανεξά��τητοι Έλληνες, με ποσοστό 10,60% (33 έδρες), μικρή άνοδος για το ΚΚΕ με 8,48% (26 έδρες), ενώ το μεγάλο «μπαμ» έγινε με την Χρυσή Αυγή, η οποία κέρδισε άνετα την είσοδό της στη Βουλή, με 6,97% (21 έδρες). Με άνεση μπήκε και η ΔΗΜΑΡ στη Βουλή, με 6,11% (19 έδρες). Οριακά εκτός Βουλής έμειναν ο ΛΑΟΣ ( με 2,90%), οι Οικολόγοι Πράσινοι (με 2,93%) και η Δημοκρατική Συμμαχία της Ντόρας Μπακογιάννη (με 2,55%).
Από την επόμενη κιόλας ημέρα ξεκίνησε ένας αγώνας δρόμου για τον σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας, με συζητήσεις των πολιτικών αρχηγών μεταξύ τους και υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας (πλην του Ν. Μιχαλολιάκου). Και μπορεί με τα «παζάρια» για το θεαθήναι να κόντεψε να γελάσει κάθε… πικραμένος, αλλά υπηρεσιακός πρωθυπουργός στις 16 Μαΐου ορκίσθηκε ο πρόεδρος του ΣτΕ Παναγιώτης Πικραμμένος, με κύριο καθήκον τη διενέργεια νέων εκλογών, στις 17 Ιουνίου 2012.

Οι εκλογές αυτές διεξήχθησαν μέσα σε συνθήκες μεγάλης πόλωσης, με τη ΝΔ (που είχε ενσωματώσει πλέον τη ΔΗΣΥ της Ντόρας Μπακογιάννη) να αναδεικνύεται πρώτο κόμμα με 29,66% (129 έδρες). Ακολούθησαν: ΣΥΡΙΖΑ με 26,89% (71 έδρες), ΠΑΣΟΚ 12,88 % (33 έδρες), Ανεξάρτητοι Έλληνες 7,51% (20 έδρες), Χρυσή Αυγή 6,92% (18 έδρες), ΔΗΜΑΡ 6,26% (17 έδρες) και ΚΚΕ 4,5% (12 έδρες).

Αυτή τη φορά πάντως τα πράγματα ξεκαθάρισαν νωρίς σχετικά με το ενδεχόμενο συνεργασίας των κομμάτων, καθώς ο Αλέξης Τσίπρας δεν επιθυμούσε να συμμετάσχει σε μια «οικουμενική» κυβέρνηση. Έτσι, με τη συμμετοχή ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΑΡ σε μια κυβέρνηση «ευρωπαϊκής προοπτικής» σχηματίσθ��κε κυβέρνηση συνεργασίας υπό τον Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος ορκίσθηκε πρωθυπουργός στις 20 Ιουνίου.

Η θητεία του πάντως ξεκίνησε με απρόοπτα. Λόγω της καταπόνησης από την προεκλογική εκστρατεία το πρόβλημα που είχε παρουσιασθεί στο μάτι του (λόγω αποκόλλησης), ο κ. Σαμαράς χρειάσθηκε χειρουργική επέμβαση για να αποκατασταθεί και οι γιατροί δεν του επέτρεψαν να συμμετάσχει στη σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες (στις 28-29 Ιουνίου). Ακολούθησε μία «κολοκυθιά» για το ποιος θα εκπροσωπήσει την Ελλάδα, αλλά τελικά αντί του υπουργού Εξωτερικών Δ. Αβραμόπουλου, όπως ανακοινώθηκε αρχικά, τέθηκε ο Κ. Παπούλιας επικεφαλής της ελληνικής αντιπροσωπείας. Στη σύνοδο κορυφής πάντως ακούστηκαν καλά λόγια για την Ελλάδα και για το εκλογικό της αποτέλεσμα.

Το δεύτερο απρόοπτο αποτέλεσε η αναγκαστική «αντικατάσταση» του Βασίλη Ράπανου προτού καν ορκιστεί, λόγω προβλημάτων υγείας, από τον Γιάννη Στουρνάρα, στη θέση του υπουργού Οικονομικών.

Από τις πρώτες ημέρες της νέας διακυβέρνησης ήταν ολοφάνερο ότι ο νέος πρωθυπουργός ήθελε να επιταχύνει τους ρυθμούς υλοποίησης των συμφωνηθέντων με την τρόικα και τις μεταρρυθμίσεις, αν και λόγω του προβλήματος υγείας, η «καρδιά» της κυβέρνησης μεταφέρθηκε για αρκετές εβδομάδες στην οικία του στην Κηφισιά. Το «κλου» του καλοκαιριού πάντως ήταν η πλήρης αποκατάσταση των προσωπικών του σχέσεων με την Άνγκελα Μέρκελ, όπως και των πολιτικών - οικονομικών σχέσεων μεταξύ Ελλάδας και Γερμανίας, με την επίσκεψή του στο Βερολίνο, στις 24/8. Την επόμενη ημέρα ο κ. Σαμα��άς μετέβη στο Παρίσι, όπου συναντήθηκε με τον Γάλλο Πρόεδρο Ολάντ, ο οποίος εξέφρασε την απόλυτη στήριξή του στην Ελλάδα.

Σεπτέμβριος - Δεκέμβριος

Λίστες, συνενώσεις και… το ευρω-φιλί της ζωής

Αρχές Σεπτεμβρίου βουλευτές και μέλη της Χρυσής Αυγής κάνουν ελέγχους σε αλλοδαπούς μικροπωλητές και καταστρέφουν τους πάγκους τους σε πανηγύρι στη Ραφήνα, ενώ ανάλογο επεισόδιο σημειώνεται και την επομένη σε λαϊκή αγορά στο Μεσολόγγι. Ο υπουργός Δημοσίας Τάξης και Προστασίας του Πολίτη κ.Νίκος Δένδιας διαμηνύει ότι δεν πρόκειται να δεχτεί «τάγματα εφόδου» στη χώρα.

Τις πρώτες ημέρες του ίδιου μήνα πραγματοποιείται μια «φτωχή» σε ομιλίες και εξαγγελίες ΔΕΘ και υπερψηφίζεται από τη Βουλή το πλαίσιο για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών.

Τον Οκτώβριο ο τραπεζικός χάρτης της χώρας αλλάζει. Εθνική και Eurobank, Alpha και Εμπορική Τράπεζα, Πειραιώς και Γενική με ΑΤΕ προχωρούν σε συνένωση δυνάμεων, με στόχο τη βιωσιμότητα τους στο νέο οικονομικό περιβάλλον.

Στις 9 του μήνα η Αθήνα γίνεται «φρούριο» εν όψει της επίσκεψης της Γερμανίδας Καγκελάριου στην Ελλάδα. Στο αεροδρόμιο την υποδέχονται θερμά με τιμές αρχηγού κράτους ο Έλληνας πρωθυπουργός και στελέχη της κυβέρνησης, ενώ την ίδια στιγμή στους δρόμους της πρωτεύουσας διαδηλωτές διαμαρτύρονται ενάντια στα μέτρα. Η Μέρκελ μεταφέρει μήνυμα στήριξης στην Ελλάδα, παροτρύνοντας την ελληνική κυβέρνηση να συνεχίσει τις προσπάθειες .

Παραμονές της εθνικής μας επετείου, Βενιζέλος, Παπακωνσταντίνου και ΣΔΟΕ βροντοφωνάζουν αρχικά «ΟΧΙ» σε όσους τους ρωτούν αν είδαν ή αν έχουν τη λίστα Λαγκάρντ με τους 1.991 Έλληνες καταθέτες στην Ελβετία. Τελικά ο κύριος Βενιζέλος τη βρίσκει στο συρτάρι του και την παραδίδει στην κυβέρνηση.

Στις 7 Νοεμβρίου, ψηφίζεται με 153 «ΝΑΙ», 128 «ΟΧΙ» και 18 «ΠΑΡΩΝ» το πολυνομοσχέδιο με τις οδυνηρές περικοπές μισθών, συντάξεων και κοινωνικών επιδομάτων. Το τρίτο Μνημόνιο «χτυπά» τις κοινοβουλευτικές ομάδες του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ και δημιουργεί τριγμούς στην κυβέρνηση, καθώς η ΔΗ��ΑΡ δεν υπερψήφισε. Παρά τις απώλειες 6 «πράσινων» βουλευτών και την διαγραφή ενός από τη ΝΔ, το «ΝΑΙ» της ΔΗΜΑΡ στον προϋπολογισμό λίγες ημέρες μετά αναπτερώνει την κυβέρνηση.

Στα μέσα περίπου του μήνα ανακοινώνεται η έναρξη εφαρμογής του μέτρου της διαθεσιμότητας 25.000 υπαλλήλων των ΟΤΑ.

Τα ξημερώματα της 27ης Νοεμβρίου το Eurogroup δίνει το φιλί της ζωής στην Ελλάδα, ανάβοντας το πράσινο φως για την εκταμίευση της δόσης –μαμούθ ύψους 43,5 δις ευρώ. Οι υπουργοί των Οικονομικών της ευρωζώνης ανακοινώνουν επίσης δέσμη μέτρων για την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους


Στον ΣΥΡΙΖΑ, μετά από Πανελλαδική διάσκεψη οι συνιστώσες του ενώνονται και γίνονται τυπικά και επίσημα… κόμ��α, την ίδια στιγμή που οι δημοσκοπήσεις του δίνουν προβάδισμα στην πρόθεση ψήφου!

Στις 3 Δεκεμβρίου ο πρώην υπουργός Ανδρέας Λοβέρδος κόβει οριστικά το «γόρδιο δεσμό» με το ΠΑΣΟΚ, ανακοινώνοντας την ίδρυση της Ριζοσπαστικής Κίνησης Σοσιαλδημοκρατικής Συμμαχίας (Ρ.Ι.Κ.Σ.ΣΥ).

Δέκα περίπου ημέρες πριν από τα Χριστούγεννα του 2012 οι υπουργοί οικονομικών της ευρωζώνης δίνουν και τυπικά την έγκριση τους στην εκταμίευση της δόσης μαμούθ ύψους 43,7 δις ευρώ. Ο Άγιος Βασίλης όμως αντί για δώρα φέρνει «βροχή» φόρων για την αύξηση των εσόδων! Στο στόχαστρο κυρίως μισθωτοί και συνταξιούχοι! Ευτυχώς στο παρά πέντε απορρίπτονται ακραία μέτρα, όπως η επιβολή συντελεστή 45% για τα εισοδήματα άνω των 26.000 ευρώ!
​​