Νέους κανόνες για την εξάλειψη της παράνομης εισαγωγής και διακίνησης πολιτιστικών αγαθών από χώρες εκτός της ΕΕ, που συχνά συνδέονται με τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας και άλλες εγκληματικές δραστηριότητες, παρουσίασε σήμερα ο Επίτροπος Πιέρ Μοσκοβισί.

Η σημερινή πρόταση σηματοδοτεί ένα από τα τελικά βήματα που καθορίζονται στο σχέδιο δράσης της Κομισιόν για την ενίσχυση της καταπολέμησης της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, με στόχο να σταματήσει την εισαγωγή στην ΕΕ πολιτιστικών αγαθών που εξάγονται παράνομα από τις χώρες καταγωγής τους.

Έρχεται δε μόλις λίγες μέρες μετά τη σύνοδο των  G20 στο Αμβούργο που κάλεσε τις χώρες να αντιμετωπίσουν τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας, συμπεριλαμβανομένης της λεηλασίας και του λαθρεμπορίου αρχαιοτήτων.

Ο Επίτροπος Οικονομικών και Δημοσιονομικών Υποθέσεων, Φορολογίας και Τελωνείων, δήλωσε κατά την παρουσίαση ότι η σημερινή πρόταση εξοπλίζει τις τελωνειακές αρχές με τα κατάλληλα εργαλεία για να εξασφαλίσει ότι η αγορά της ΕΕ είναι κλειστή για τα αγαθά αυτά.

Απαντώντας σε ερώτηση, ο Επίτροπος εξήγησε ότι σκοπός της Κομισιόν δεν είναι να παίξει το παιχνίδι της επίρριψης ευθυνών για το τι γινόταν μέχρι σήμερα κατονομάζοντας τα κράτη που δεν είχαν δράσει αποτελεσματικά για το θέμα, αλλά έχει ως στόχο να δημιουργήσει το έδαφος για να τερματιστεί η σημερινή κατάσταση.

Συγκεκριμένα, δήλωσε πως προς το παρόν, η ΕΕ εφαρμόζει απαγορεύσεις για εμπορεύματα από το Ιράκ και τη Συρία, αλλά δεν υπάρχει γενικό πλαίσιο ΕΕ για την εισαγωγή πολιτιστικών αγαθών.

"Οι ισχύοντες κανόνες μπορούν να αξιοποιηθούν από αδίστακτους εξαγωγείς και εισαγωγείς που μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα κέρδη για τη χρηματοδότηση παράνομων δραστηριοτήτων όπως η τρομοκρατία. Η διαφοροποίηση και η αναποτελεσματικότητα της υφιστάμενης εθνικής νομοθεσίας σε αυτόν τον τομέα σημαίνει ότι η δράση της ΕΕ είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση της συνεπούς μεταχείρισης των εισαγωγών πολιτιστικών αγαθών κατά μήκος των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ. Αυτό θα βοηθήσει στην πρόληψη της εισαγωγής παράνομων πολιτιστικών αγαθών στην ΕΕ, αποδυναμώνοντας άμεσα την πολιτιστική, ζωή της χώρας προέλευσης".

Τα σχέδια για τα νέα μέτρα τέθηκαν για πρώτη φορά στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ατζέντας για την Ασφάλεια της Κομισιόν και του σχεδίου δράσης του 2016 για την ενίσχυση της καταπολέμησης της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Τον Φεβρουάριο του 2016, τα κράτη μέλη της ΕΕ υπενθύμισαν τη σημασία της επείγουσας ενίσχυσης της καταπολέμησης του παράνομου εμπορίου πολιτιστικών αγαθών και ζήτησαν από την Επιτροπή να προτείνει νομοθετικά μέτρα για το θέμα αυτό το συντομότερο δυνατό.

Οι νέοι κανόνες προβλέπουν μια σειρά δράσεων που θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι η εισαγωγή παράνομων πολιτιστικών αγαθών θα γίνει πολύ πιο δύσκολη στο μέλλον:

- Ένας νέος κοινός ορισμός της ΕΕ για τα «πολιτιστικά αγαθά» κατά την εισαγωγή, ο οποίος καλύπτει ένα ευρύ φάσμα αντικειμένων, συμπεριλαμβανομένων των αρχαιολογικών ευρημάτων, των αρχαίων κύλινδροι, των λειψάνων των ιστορικών μνημείων, των έργων τέχνης, των συλλογών και των αντίκες, με όριο τουλάχιστον τα 250 έτη κατά τη στιγμή της εισαγωγής.

- Την εισαγωγή ενός νέου συστήματος αδειοδότησης για την εισαγωγή αρχαιολογικών αντικειμένων, μερών μνημείων και αρχαίων χειρογράφων και βιβλίων. Οι εισαγωγείς θα πρέπει να λάβουν άδειες εισαγωγής από τις αρμόδιες αρχές της ΕΕ πριν να φέρουν τα εμπορεύματα αυτά στην ΕΕ.

- Για τις άλλες κατηγορίες πολιτιστικών αγαθών, οι εισαγωγείς θα πρέπει τώρα να περάσουν από αυστηρότερο σύστημα πιστοποίησης, υποβάλλοντας υπογεγραμμένη δήλωση ή ένορκη βεβαίωση ως απόδειξη ότι τα εμπορεύματα εξήχθησαν νόμιμα από την τρίτη χώρα.

- Οι τελωνειακές αρχές θα έχουν επίσης την εξουσία να κατάσχουν και να παρακρατούν  τα εμπορεύματα όταν δεν μπορεί να αποδειχθεί ότι τα επίμαχα πολιτιστικά αγαθά εξήχθησαν νόμιμα.

Ταυτόχρονα θα ξεκινήσουν εκστρατείες ευαισθητοποίησης που απευθύνονται στους αγοραστές πολιτιστικών αγαθών, όπως οι επαγγελματίες εισαγωγείς στην αγορά τέχνης αλλά και οι αγοραστές πολιτιστικών αγαθών στην Ευρώπη.

Παράλληλα, τα κράτη μέλη θα διοργανώνουν εκπαιδευτικές συναντήσεις για τελωνειακούς υπαλλήλους και άλλες υπηρεσίες επιβολής του νόμου προκειμένου να βελτιώσουν την ικανότητά τους να αναγνωρίζουν ύποπτες μεταφορές και να συνεργάζονται αποτελεσματικότερα για την πρόληψη του παράνομου εμπορίου.

Τα κράτη μέλη της ΕΕ θα υποχρεωθούν να εξασφαλίσουν αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις για όσους δεν τηρούν τους κανόνες, ιδίως για όσους κάνουν ψευδείς δηλώσεις ή υποβάλλουν ψευδή στοιχεία.

 

Βρυξέλλες, Θάνος Αθανασίου

Tags: