​Αν οι Βρετανοί επιλέξουν την έξοδο, αυτό θα είναι το μόνο πραγματικό παράδειγμα του τι σημαίνει η έξοδος μίας χώρας από την ΕΕ.

Αργά το βράδυ της Πέμπτης θα συνέλθουν εκτάκτως οι ευρωπαϊκοί θεσμοί για να αποτιμήσουν το αποτέλεσμα. Στις 10 το βράδυ, θα διεξαχθεί μία μίνι σύνοδος του προέδρου της κομισιόν, του προέδρου του ευρωπαϊκού συμβουλίου, του επικεφαλής της προεδρεύουσας χώρας, και του προέδρου του ευρωπαϊκού κοινοβουλίου. Οι τρεις θεσμοί της ΕΕ και η προεδρία σκοπεύουν να εκδώσουν μια κοινή ανακοίνωση ανεξαρτήτως αποτελέσματος. Προφανώς το τι θα περιέχει το κείμενο της ανακοίνωσης θα εξαρτηθεί από την ψήφο των Βρετανών, όμως τελικά αποτελέσματα δεν αναμέν��ται από τους ιθύνοντες των Βρυξελλών να γίνουν γνωστά πριν από το πρωί της Παρασκευής.

Οι Βρυξέλλες και οι θεσμοί είναι προετοιμασμένοι για παν ενδεχόμενο. Αν η απόφαση είναι θετική, αυτό που θα συμβεί είναι η σύνοδος κορυφής της επόμενης εβδομάδας να ορίσει τον τρόπο με τον οποίο οι επτά παραχωρήσεις του Φεβρουαρίου προς τους Βρετανούς θα περάσουν στο κοινοτικό δίκαιο. Υπεύθυνη αυτής της διαδικασίας θα είναι η καθ' ύλην αρμόδια επίτροπος Μαριάν Τάισεν. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα η επίτροπος θα παρουσιάσει τις τελικές της προτάσεις το Σεπτέμβριο.

Αν το αποτέλεσμα είναι αρνητικό, τότε και πάλι θα πρέπει να ακολουθηθεί μια διαδικασία. Ο Ντέιβιντ Κάμερον θα πρέπει να κοινοποιήσει στις Βρυξέλλες την απόφαση της Βρετανίας στη βάση της διαδικασίας του άρθρου 50 της Ευρωπαϊκής Συνθήκης. Τότε θα ξεκινήσουν και οι πραγματικές διαπραγματεύσεις για το πώς η Βρετανία θα βγει από την κοινή αγορά. Αυτή η διαδικασία θα πάρει δύο χρόνια τουλάχιστον.

Τα προβλήματα ξεκινάνε αν ο Ντέιβιντ Κάμερον δεν προλάβει για μια σειρά από λόγους να κοινοποιήσει στις Βρυξέλλες την απόφαση ���φεύγουμε ή δε φεύγουμε” του άρθρου 50. Αυτό μπορεί να συμβεί, αν εξαναγκαστεί για παράδειγμα σε πρόωρη παραίτηση και ο διάδοχος του αρνηθεί τη διαδικασία ή επιχειρήσει να πάει την ΕΕ σε δικές του εμπνεύσεως διαπραγματεύσεις.

Σε αυτή την περίπτωση πολλοί στις Βρυξέλλες είναι αυτοί που λένε πως “τότε θα αρχίσουν να χορεύουν οι δαίμονες στο δρόμο, αγορές, αναλυτές, σχολιαστές και τα προβλήματα για την Βρετανία κυρίως θα γίνουν τεράστια”.

Η εκτίμηση στις Βρυξέλλες είναι πως κανένα κράτος-μέλος δεν έχει τη διάθεση να μπει σε διαπραγματεύσεις της λεγόμενης δεύτερης φάσης χωρίς νομική καθαρότητα για την φάση του άρθρου 50. Παρομοίως τα κράτη-μέλη θα θελήσουν μεν να δώσουν ένα ισχυρό σήμα πως ανεξαρτήτως Βρετανίας θέλουν να μείνουν μαζί, αυτό όμως δε σημαίνει πως θα κάνουν και ισχυρά βήματα προς την κατεύθυνση της ομοσπονδίας. “Αυτό θα ήταν λάθος”, εκτιμούν κύκλοι των Βρυξελλών.

Στην πράξη αυτό που θα ακολουθήσει θα είναι το αντίθετο μιας διαδικασίας ένταξης, με κεφάλαια και συζητήσεις. Ουδείς βεβαίως ισχυρίζεται στις Βρυξέλλες και τα κράτη-μέλη ότι γνωρίζει ακριβώς τι θα συμβεί. Αυτό όμως που είναι βέβαιο είναι πως τα κράτη-μέλη έχουν αποφασίσει να αφήσουν τον Κάμερον να αντιμετωπίσει μόνος του τις συνέπειες του δημοψηφίσματος. Επισημαίνουν δε πώς “δεν το διάλεξαν οι Βρυξέλλες το δημοψήφισμα” και πως ο Γιούνκερ δεν έχει κανένα λόγο να παραιτηθεί.

Κύκλοι των Βρυξελλών λένε επίσης πώς καλό είναι να προσέξουμε τι κατάφερε και αντιμετώπισε η ΕΕ μέσα σε ένα χρόνο. “Είμαστε καλύτερα από όσο πολλοί πιστεύουν. Η ΕΕ τα κατάφερε καλύτερα από ότι πολλοί νομίζουν. Ότι καταφέραμε το κάναμε με ευρωπαϊκό τρόπο, με παράπονα, αλλά στο τέλος μ�� αποτέλεσμα. Από τις περσινές προκλήσεις η Ελλάδα τελικά δε βγήκε απ' το ευρώ. Η ζώνη Σένγκεν παραμένει ζωντανή, η Ουκρανία δεν κατέρρευσε, η Ρωσία υπολογίζει την ΕΕ και η Τουρκία είναι περισσότερο δεσμευμένη στην συμφωνία με την Ένωση από όσο πολλοί πιστεύουν, διότι δεν μας θέλει στη μακρά λίστα των εχθρών της”, λένε οι ίδιοι κύκλοι.

Βρυξέλλες, Θάνος Αθανασίου