​Εκτός από μερικές τοπικές περιπτώσεις, οι ενδιάμεσες εκλογές που πραγματοποιήθηκαν χθες στις Ηνωμένες Πολιτείες σημαδεύτηκαν από τη χαμηλή δημοτικότητα του προέδρου Ομπάμα. Οι Δημοκρατικοί πληρώνουν την έλλειψη των ηγετικών του ικανοτήτων. Ο Τζορτζ Μπους δεν ήταν ένας “thinker”, δεν του άρεσε να σκέπτεται πολύ, είχε όμως το αισθητήριο της διοίκησης. Ο Ομπάμα σκέπτεται πολύ, κατανοεί τα πάντα, αλλά δεν αποφασίζει.

«Κανείς δεν καταλαβαίνει τον κόσμο καλύτερα από τον Ομπάμα», επισημαίνει στην Κοριέρε ντέλα Σέρα ο αμερικανός αναλυτής Ίαν Μπρέμερ. «Αναλύει τα πάντα με ακρίβεια, συμπεριφέρεται όμως σαν εξωτερικός παρατηρητής, αρνείται να παίξει τον ρόλο που του αντιστοιχεί. Πάρτε τη Συρία. Όταν χρειάστηκε να λάβει την απόφαση για μια στρατιωτική επέμβαση, έριξε το μπαλάκι στους άλλους, από το Κογκρέσο ως τις υπόλοιπες χώρες».

Ένας Ομπάμα με δεμένα τα χέρια μετά τις εκλογές δεν αποτελεί όμως μια ελάχιστα ενθαρρυντική προοπτική για την Αμερική; «Τα πράγματα δεν είναι τόσο δραματικά όσο φαίνονται», απαντά ο Μπρέμερ. «Είναι αλήθεια ότι περιθώρια ελιγμών θα έχει πλέον ο πρόεδρος μόνο στο διεθνές επίπεδο. Στο εσωτερικό, δύσκολα θα προχωρήσουν την επόμενη διετία οι μεταρρυθμίσεις στη φορολογία, στη μετανάστευση, στην εκπαίδευση ή στις δημόσιες επενδύσεις. Αν η χώρα βρισκόταν σε ύφεση ή διερχόταν μια σοβαρή κρίση, αυτό θα αποτελούσε μεγάλο πρόβλημα. Όμως με μια οικονομία που αναπτύσσεται κατά 3,5% τον χρόνο, μια παθητική κυβέρνηση δεν προκαλεί ιδιαίτερα μεγάλες ανησυχίες. Ισχυρές και δραστήριες κυβερνήσεις στο παρελθόν έκαναν άλλωστε μεγάλα λάθη».

Δεν θα αλλάξει λοιπόν τίποτα στην Αμερική μετά τις ενδιάμεσες εκλογές; «Με την αποδυνάμωση της Ουάσινγκτον, η χώρα θα γίνει πιο ομοσπονδιακή, πιο αποκεντρωμένη». Και η κληρονομιά του Ομπάμα; «Θα πρέπει να την αναζητήσουμε στην πρώτη του θητεία: η μεταρρύθμιση της υγείας και ο τρόπος με τον οποίο αντέδρασε στην πιο σοβαρή οικονομική κρίση των τελευταίων 80 ετών».

Ο Έντουαρντ Λιους των Φαϊνάνσιαλ Τάιμς κάνει την ακόλουθη πρόβλεψη για τον τρόπο με τον οποίο η νίκη των Ρεπουμπλικανών θα επηρεάσει τα τελευταία δύο χρόνια της προεδρίας Ομπάμα. Κάποια στιγμή μέσα στις επόμενες εβδομάδες, ο πρόεδρος θα εκδώσει ένα διάταγμα που θα καθιστά ευκολότερο για τους παράτυπους μετανάστες να μένουν στις Η��ωμένες Πολιτείες επ’ αόριστον. Την κίνηση αυτή την είχε σχεδιάσει από τον περασμένο Σεπτέμβριο, αλλά πολλοί Δημοκρατικοί υποψήφιοι που αντιμετώπιζαν δυσκολίες τού είχαν πει να την καθυστερήσει.

Η απόφαση αυτή θα εξοργίσει τους Ρεπουμπλικανούς, που θα κατηγορήσουν τον πρόεδρο ότι παραβιάζει τη λαϊκή βούληση. Σε αντίποινα, θα εμποδίσουν τον Ομπάμα να προχωρήσει σε διάφορες εμπορικές συμφωνίες, θα ορθώσουν νέα εμπόδια στην εφαρμογή του νόμου για την υγεία (Obamacare) και θα προωθήσουν το σχέδιο για τον αγωγό Keystone. Ο Ομπάμα θα προβάλει βέτο. Η αντίσταση των Ρεπουμπλικανών θα δυναμώσει. Κι όλα αυτά θα ωφελήσουν τη Χίλαρι Κλίντον ή οποιονδήποτε άλλο λάβει το χρίσμα του Δημοκρατικού Κόμματος για τις επόμενες προεδρικές εκλογές.

Η συμμετοχή στις ενδιάμεσες εκλογές ήταν μικρότερη του 40%. Στις προεδρικές εκλογές είναι συνήθως μεγαλύτερη. Και οι Λατίνοι, οι νέοι και οι γυναίκες θα στρέψουν τη ζυγαριά προς την άλλη κατεύθυνση.

Όλα αυτά όμως θα συμβούν στο μέλλον. Προς το παρόν, οι Ρεπουμπλικανοί είναι νικητές και ο Ομπάμα θα προσπαθήσει να κτίσει γέφυρες. Αλλά δεν διαθέτει τις ικανότητες του Μπιλ Κλίντον σε αυτό το πεδίο. Σε κάθε περίπτωση, από σήμερα ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στην αμερικανική πολιτική.

Του απεσταλμένου μας στην Αμερική Δημήτρη Σουλτογιάννη