Η κατάσταση της θρέψης παίζει σημαντικό ρόλο στην ποιότητα ζωής και την καθημερινότητα των ασθενών και αποτελεί προγνωστικό παράγοντα, καθώς για οποιοδήποτε τύπο καρκίνου η επιβίωση είναι μικρότερη σε ασθενείς που εμφανίζουν απώλεια βάρους κατά την έναρξη της θεραπείας τους, συγκριτικά με εκείνους που δεν εμφανίζουν απώλεια βάρους.

Η καρκινική καχεξία είναι ένα σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από προοδευτική, ακούσια απώλεια βάρους, η οποία δεν μπορεί να αντιστραφεί μέσω της κανονικής δίαιτας.

Οφείλεται σε ανορεξία, που προκαλείται από τον όγκο, δυσκολία πρόσληψης τροφής λόγω μηχανικών παραγόντων στο γαστρεντερικό, επιπλοκές της ακολουθούμενης θεραπείας, αλλαγές στον ενεργειακό μεταβολισμό.

Η εκτίμηση της θρέψης των ασθενών είναι πολύ σημαντική και περιλαμβάνει, εκτός από το διατροφικό ιστορικό και τη φυσική εξέταση, πληροφορίες για τη διάγνωση, το στάδιο της νόσου, το ιστορικό της απώλειας βάρους και πιθανές αλλαγές στη δίαιτα.

Οι ασθενείςπου εμφανίζουν σημαντική απώλεια βάρους το τελευταίο χρονικό διάστημα (>5% το τελευταίο 3μηνο), που έχουν χαμηλό Δείκτη Μάζας Σώματος(ΒΜΙ<20,5) και έχει μειωθεί η πρόσληψη τροφής, θα πρέπει να υποστηρίζονται θρεπτικά, τόσο με την κατάλληλη δίαιτα υψηλής θρεπτικής αξίας όσο και με διαιτητικά τρόφιμα για ειδικούς ιατρικούς σκοπούς, εξειδικευμένα στην κάλυψη υψηλών θρεπτικών στόχων με μικρούς όγκους χορηγούμενων διαλυμάτων.

Το διαιτολόγιο των ασθενών με καρκίνο θα πρέπει να είναι πλήρες,ισορροπημένο, πλούσιο σε πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας ώστε να μειωθεί ο μυϊκός καταβολισμός, να περιλαμβάνει φρούτα και λαχανικά για καλύτερη λειτουργικότητα του γαστρεντερικού, και τέλος να παρέχει τα απαραίτητα λιπαρά οξέα.

Συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά έχουν μελετηθεί σε κλινικές μελέτες με πολυάριθμους ασθενείς, όπως η γλουταμίνη και το εικοσιπεντανοϊκό οξύ (ΕΡΑ). Έχει φανεί ότι η γλουταμίνη ��λαττώνει τις αρνητικές επιδράσεις τη χημειοθεραπείας και της ακτινοθεραπείας στα υγιή ταχέως πολλαπλασιαζόμενα κύτταρα του οργανισμού, ενώ το ΕΡΑ αναστέλλει την καρκινική καχεξία, βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής των ασθενών.

Οι ασθενείς με καρκίνο κεφαλής και τραχήλου, που συχνά υποφέρουν από δυσφαγία λόγω της θέσης του όγκου ή της θεραπείας, θα πρέπει να υποστηρίζονται θρεπτικά ώστε να λαμβάνουν την απαραίτητη ενέργεια και πρωτεΐνη για τη βελτίωση ή διατήρηση της ποιότητας ζωής και την αποφυγή ανάπτυξης καρκινικής καχεξίας.

Ειδικά διαλύματα με υψηλό ιξώδες δίνουν τη δυνατότητα σε ασθενείς που εμφανίζουν δυσφαγία να προσλάβουν σε μικρούς όγκους μεγάλα ποσά ενέργειας και πρωτεΐνης, που θα ήταν δύσκολο να καλυφθούν με τη συμβατική δίαιτα.

Σε κάθε περίπτωση οι ασθενείς με καρκίνο θα πρέπει να αξιολογούνται και να υποστηρίζονται θρεπτικά για να διατηρήσουν καλή κατάστασηθρέψης, ώστε να έχουν υψηλή ποιότητα ζωής και την καλύτερη δυνατή ανταπόκριση στην ακολουθούμενη θεραπεία. Αν και ιστορικά η χρήση τεχνητής διατροφικής υποστήριξης στους καρκινοπαθείς ήταν προσεκτική, λόγω της πιθανότητας η χορήγηση θρεπτικών συστατικών να διεγείρει την ανάπτυξη του όγκου, η αδυναμία στήριξης αυτής της θεωρίας με κλινικές μελέτες έχει οδηγήσει την επιστημονική κοινότητα στην αντιμετώπιση της θρεπτικής κατάστασης ως μιας βασικής παραμέτρου για την εξέλιξη της νόσου, η οποία λαμβάνεται σοβαρά υπόψη στο σχεδιασμό της ακολουθούμενης θεραπείας.

Δρ. Δημήτριος Ε. Φελέκης
Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος
Ωτολόγος Ακοόλογος- Νευροτολόγος
Επιμελητής Α'
ΩΡΛ Κλινικής Γ.Ν.Α. "Γ.ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ"