Επιμέλεια: Βαγγέλης Θεοδώρου

Σε ποιόν δεν αρέσει να θαυμάζει και να καμαρώνει την εικόνα του και όλα όσα έχει κατακτήσει; Όταν βέβαια αυτό συναντάται στην υπερβολή του, τότε αναφερόμαστε σε διαταραγμένη προσωπικότητα! Το star.gr απευθύνθηκε στον διδάκτωρ Ψυχολογίας Κωνσταντίνο Γκώτση (Ph.D., University of Reading, UK) και σου παρουσιάζει τι είναι η ναρκισσιστική διαταραχή και πώς αντιμετωπίζεται.

Τι είναι η ναρκισσιστική διαταραχή

Ο όρος ναρκισσισμός πήρε το όνομά του από τον Νάρκισσο, ο οποίος, σύμφωνα με την Ελληνική Μυθολογία, ερωτεύτηκε τον εαυτό του όταν ανακάλυψε την εικόνα του στο καθρέφτισμα των νερών μίας πηγής. Ανίκανος να εγκαταλείψει την ομορφιά του ειδώλου του, ο Νάρκισσος έχασε τη ζωή του.

Με τον συγκεκριμένο όρο περιγράφονται εκείνοι που φαίνεται να τους απασχολεί περισσότερο ο εαυτός τους από ό,τι οι άλλοι. Είναι, όμως, σημαντικό να γίνει διάκριση μεταξύ εκείνων που έχουν μια προσωπικότητα με ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά, από τα άτομα που πάσχουν από ναρκισσιστική διαταρα��ή της προσωπικότητας.

narkisistiki-diataraxi-prosopikotitas-2.jpgΗ ναρκισσιστική διαταραχή της προσωπικότητας είναι μια ψυχική διαταραχή κατά την οποία το άτομο έχει μια διογκωμένη αίσθηση ανωτερώτητας για τον εαυτό του και μια βαθιά ανάγκη για θαυμασμό. Τα άτομα με αυτή την διαταραχή πιστεύουν ότι είναι ανώτεροι από τους άλλους και δεν δείχνουν κανένα σεβασμό για τα συναισθήματα και τις ανάγκες τους. Νιώθουν καχυποψία, δεν εμπιστεύονται, παρερμηνεύουν τα σχόλια των άλλων και προσπαθούν να χειριστούν τα άτομα του περιβάλλοντός τους προκειμένου να επιτύχ��υν τους στόχους τους. Ωστόσο, πίσω από τη μάσκα του υπερβολικού αυτοθαυμασμού τους, κρύβεται μια εύθραυστη αυτοεκτίμηση, καθώς είναι ευάλωτοι στην παραμικρή κριτική.

Τι πρέπει να σε κάνει να ανησυχήσεις

Η ναρκισσιστική διαταραχή της προσωπικότητας εκτιμάται πως εμφανίζεται σε ποσοστό 1% του γενικού πληθυσμού, ενώ είναι πιο συχνή στους άνδρες παρά στις γυναίκες. Συνήθως, είναι εμφανής από την εφηβεία ή την πρώιμη ενήλικη ζωή.

Η διαταραχή συνήθως διαγιγνώσκεται από έναν εκπαιδευμένο επαγγελματία ψυχικής υγείας , όπως έναν ψυχολόγο ή έναν ψυχίατρο. Οι γενικοί ιατροί δεν είναι εκπαιδευμένοι για να κάνουν αυτό το είδος της ψυ��ολογικής διάγνωσης.

Προκειμένου να διαγνωστεί Ναρκισσιστική Διαταραχή της Προσωπικότητας σε κάποιο άτομο είναι απαραίτητο να εντοπιστούν τουλάχιστον πέντε ή περισσότερα από τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

- Έντονη αίσθηση μεγαλομανίας και αυτοθαυμασμού
- Αλαζονεία και υπεροψία
- Έντονη ανάγκη για θαυμασμό από τους άλλους
- Φαντασιώσεις απεριόριστης επιτυχίας, δύναμης, λάμψης, ομορφιάς, ή εξιδανικευμένης αγάπης
- Εκμετάλλευση άλλων ατόμων με στόχο την επίτευξη προσωπικών στόχων
- Έλλειψη ενσυναίσθησης, αδυναμία ταύτισης με τα συναισθήματα και τις ανάγκες των άλλων
- Φθόνος για τα επιτεύγματα ή τα προσόντα των άλλων
- Πεποίθηση πως υπάρχει δικαίωμα ειδικής μεταχείρισης
- Προσδοκία ότι οι άλλοι θα ακολουθήσουν τα θέλω και τα πιστεύω του/της

Τα ακριβή αίτια της ναρκισσιστικής διαταραχής δεν είναι γνωστά, ωστόσο ερευνητές πιστεύουν ότι είναι πιο πιθανό να την αναπτύξουν άτομα που δέχτηκαν υπερβολική φροντίδα κατά τη διάρκεια της παιδικής τους ηλικίας, ή παιδιά των οποίων οι γονείς είχαν την ανάγκη να θεωρούν τα ίδια υπερβολικά σπουδαία και ταλαντούχα. Επίσης, έχει υποστηριχτεί η άποψη πως η ναρκισσιστική διαταραχή της προσωπικότητας μπορεί να αναπτυχθεί ως αποτέλεσμα της παραμέλησης ή κακοποίησης του παιδιού.

Τι να κάνεις για να το αντιμετωπίσεις

Η ατομική καθώς και η ομαδική ψυχοθεραπεία μπορεί να χρησιμοποιηθούν αποτελεσματικά για τη θεραπεία της ναρκισσιστικής διαταραχή της προσωπικότητας, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις η διαδικασία μπορεί να είναι δύσκολη και χρονοβόρα.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι το άτομο με ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας δεν αναζητά εύκολα την ψυχοθεραπευτική βοήθεια, παρά μόνο όταν συμβεί κάτι στη ζωή του που το επηρεάζει σημαντικά και τον εμπλέκει σε δυσκολίες. Η ψυχοθεραπεία συνήθως ξεκινά με την προτ��οπή των μελών της οικογένειας ή του φιλικού περιβάλλοντος, ενώ στόχος της θεραπείας είναι να αλλάξουν οι διαστρεβλωμένες σκέψεις και πεποιθήσεις και να δημιουργηθεί μια πιο ρεαλιστική εικόνα του ατόμου με την εν λόγω διαταραχή για τον εαυτό του.