​Η νόσος του Alzheimer είναι μια μη θεραπεύσιμη,μέχρι στιγμής, νευροεκφυλιστική και θανατηφόρα ασθένεια, που περιγράφηκε αρχικά από το Γερμανό ψυχίατρο και νευροπαθολόγο Αλοΐσιο Αλτσχάιμερ το 1906.

��μφανίζεται συνήθως σε άτομα άνω των 65 χρόνων ενώ τα τελευταία χρόνια υπάρχουν περιπτώσεις νοσούντων που δεν ξεπερνούν τα 50 χρόνια. Σύμφωνα με την εταιρεία νόσου Alzheimer και συναφών διαταραχών, 160000 ασθενείς ζουν σήμερα στην Ελλάδα.

Η επικρατέστερη θεωρία για τα αίτια της νόσου είναι αυτή της συγκέντρωσης του αβ-αμυλοειδούς. Όπως γνωρίζουμε, ένα από τα κύρια συστατικά του οργανισμού μας είναι οι πρωτεΐνες. Αυτές είναι δομές που σχηματίζονται κατόπιν «μετάφρασης» του γενετικού υλικού (DNA) ώστε η πληροφορία που περιέχει να «διαβαστεί» από τα συστατικά των κυττάρων μας. Στην περίπτωση της νόσου του Alzheimer, κύριο ρόλο έχουν οι πρωτεΐνες του αβ-αμυλοειδούς του εγκεφάλου. Αναλυτικότερα, κατά το σχηματισμό τους, δεν αναδιπλώνονται σωστά μ�� αποτέλεσμα να μην μπορούν να λειτουργήσουν. Ο οργανισμός μας,από την άλλη, διαθέτει την ικανότητα να αποικοδομεί ό,τι δε σχηματίζεται σωστά.

Στη συγκεκριμένη νόσο, οι πρωτεΐνες του αβ-αμυλοειδούς είτε παράγονται σε περισσή ποσότητα και δεν αναδιπλώνονται σωστά είτε η συσκευή αποικοδόμησης των μη σωστών δομών δεν είναι λειτουργική. Οι 2 αυτές περιπτώσεις έχουν ως αποτέλεσμα τη συσσώρευση μεγάλης ποσότητας άχρηστης αβ-αμυλοειδούς μέσα σε κύτταρα του εγκεφάλου. Ως εκ τούτου επάγεται η εμφάνιση της νόσου Alzheimer.

Κύριο σύμπτωμα της ασθένειας είναι η απώλεια μνήμης σε ό,τι αφορά τα πιο πρόσφατα γεγονότα στη ζωή του ασθενούς. Επιπλέον εμφανίζεται αδυναμία μάθησης καθώς και ανικανότητα συγκράτησης οποιασδήποτε καινούργιας πληροφορίας. Σε μετέπειτα στάδια της νόσου ο πάσχων παρουσιάζει αδυναμία έκφρασης του λόγου, δεν αυτοεξυπηρετείται ενώ έχει έντονα επιθετική στάση,νευρικότητα και ψυχολογική αστάθεια. Οι νοσούντες φθάνουν στο σημείο να μη θυμούνται πολλές φορές το ίδιο τους το όνομα, σημαντικές στιγμές της ζωής τους καθώς και αγαπημένα τους πρόσωπα. Η νόσος δε ξεχωρίζει ανάμεσα σε μορφωμένους και μη ενώ πολύ λίγες περιπτώσεις μπορεί να’ναι κληρονομικές.

Στις μέρες μας γίνονται αξιόλογες έρευνες για την αντιμετώπιση της ασθένειας. Μέχρι στιγμής έχουν βρεθεί αρκετά φάρμακα που μετριάζουν κάποια συμπτώματα της νόσου χωρίς,όμως, να την εξαλείφουν. Παρόλα αυτά κυριότερο παράγοντα σταθεροποίησής της και καλυτέρευσης της υγείας του πάσχοντος αποτελεί η ίδια του η οικογένεια. Είναι καίριο οι στενοί συγγενείς του ασθενούς όπως η γυναίκα ή ο άντρας αντίστοιχα και τα παιδιά να είναι κοντά του. Πιο συγκεκριμένα, χρειάζεται να συζητά κανείς μαζί του, υπενθυμίζοντάς του με υπομονή και χωρίς θυμό αναμνήσεις και πράξεις της καθημερινότητας που ξεχνάει. Μιλήστε του για κάτι που ακούσατε πρόσφατα στις ειδήσεις, βάλτε του να ακούσει μουσική, παίξτε επιτραπέζιο ή χαρτιά μαζί του.Όλα τα παραπάνω κρατούν τη μνήμη σε εγρήγορση.

Κύριος εχθρός για την καταπολέμηση του Alzheimer είναι η μοναξιά. Σκεφτείτε πως ο άνθρωπος αυτός είσαστε εσείς σε παιδική ηλικία. Χρειάζεται να του μάθετε κάποια πράγματα από την αρχή. Κάποιος το έκανε για εσάς τότε..ίσως είναι καιρός να το ανταποδώσετε.


Γιούλη Αποστόλου
Μοριακή Βιολόγος και Γενετικός