Συνέντεξη: Δήμητρα Σπίνουλα

Ε.: Κ. Τίγκου Βρισκόμαστε ήδη στην μέση μιας ακόμη καλοκαιρινής περιόδου και διακοπής, με το θερμόμετρο να αγγίζει ακόμη και τους 40 βαθμούς Κελσίου. Όπως είναι φυσικό, οι παραλίες έχουν κατακλυστεί από λουόμενους μικρούς και μεγάλους για μια ανάσα δροσιάς. Ο Ήλιος όμως και η παρατεταμένη ηλιοθεραπεία πολλές φορές μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως καρκίνο του δέρματος, τα λεγόμενα «μελανώματα». Πόσο λοιπόν είναι βλαβερός ο Ήλιος και πόσο ευεργετικός για το δέρμα μας;

Α.: Ο Ήλιος, όπως και όλα τα στοιχεία της φύσης, έχουν θετική επίδραση στον ανθρώπινο οργανισμό, π.χ. παραγωγή Βιταμίνης D, θετική επίδραση στην ψυχολογία του ατόμου κ.λ.π., εφόσον όμως χρησιμοποιηθεί σωστά. Η απρόσκοπτη έκθεση του ανθρώπου στην ηλιακή ακτινοβολία μπορεί να οδηγήσει σε διάφορες δυσάρεστες καταστάσεις, όπως το ηλιακό έγκαυμα, η φωτογήρανση του δέρματος, προκαρκινικές βλάβες και καρκινογένεση.
Αντίθετα, η ήπια και ελεγχόμενη έκθεση στον ήλιο, προάγει την παραγωγή βιταμινών, ενισχύει το αμυντικό σύστημα ενώ πολλές φορές δρα ενισχυτικά στην θεραπεία διαφόρων νοσημάτων του δέρματος (π.χ. ψωρίαση).

Ε.: Τι είναι μελάνωμα; Πόσα είδη μελανωμάτων υπάρχουν, Υπάρχει ίαση του ασθενή από τη νόσο;

Α.: Το μελάνωμα αποτελεί έναν κακοήθη όγκο του δέρματος που παρ��στά πολλαπλασιαζόμενα κακοήθη μελανοκύτταρα.
Υπάρχουν πρόδρομες μορφές, όπως οι συγγενείς μελανοκυτταρικός σπίλος, και ο σπίλος του clark και κανονικές μορφές, όπως το μελάνωμα in situ, το επιφανειακά επεκτεινόμενο, το οζώδες μελάνωμα κτλ. Στο σημείο αυτό, θα πρέπει να διευκρινίσουμε ότι δεν είναι όλες οι «μαύρες» ή «καφέ» βλάβες μελανώματος, όπως επίσης ότι περίπου μόνο το 30% των μελανωμάτων ξεκινούν από ήδη προϋπάρχουσες βλάβες (π.χ. σπίλους), ενώ το 70% περίπου αναπτύσσεται σε φυσιολογικό δέρμα.
Τέλος, η ίαση του ασθενή, όπως και στις περισσότερες μορφές καρκίνου, εξαρτάται κυρίως από το στάδιο στο οποίο θα ανακαλυφθεί η βλάβη. Άρα, όσο πιο γρήγορα γίνει η διάγνωση, τόσο καλύτερη πρόγνωση υπάρχει.

Ε.: Το «μελάνωμα» από ότι γνωρίζω είναι μια εξαιρετικά επικίνδυνη μορφή «καρκίνου» του δέρματος και πολλές φορές μπορεί να προκαλέσει ακόμη και τον θάνατο. Πώς προκαλείται και ποια άτομα θεωρούνται περισσότερο επιρρεπή, ώστε να προσβληθούν από μελάνωμα;

Α.: Προκαλείται από την υπερπαραγωγή κακοηθών μελανινοκυττάρων. Υπάρχει ένα μνημοτεχνικός κανόνας για την πιθανότητα εμφάνισης μελανώματος.
Ο MMRIS:
α) πάνω από 5 άτυποι σπίλοι
β) πολυάριθμοι κοινοί σπίλοι (>50)
γ) ερυθρά μαλλιά και φακίδες
δ) αδυναμία μαυρίσματος (φωτότυποι 111)
ε) σοβαρά ηλιακά εγκαύματα, κυρίως στην παιδική ηλικία
στ) οικογενειακό ιστορικό μελανώματος

Ε.: Πώς μπορούμε να προστατεύθούμ�� από τυχόν εγκαύματα, κατά την διάρκεια της ηλιοθεραπείας; Μπορείτε να μου προσδιορίσετε τον χρόνο που να μπορεί κάποιος να παραμείνει στον Ήλιο, χωρίς αυτό να έχει επιπτώσεις, αργότερα, στην υγεία του;

Α.: Η δυνατότητα έκθεσής μας στον Ήλιο δεν είναι συγκεκριμένη. Εξαρτάται από την ηλικία μας, τον τύπο δέρματός μας, την χώρα στην οποία εκτιθέμεθα στον ήλιο (άλλου είδους ηλιακή ακτινοβολία δεχόμαστε στη Μεσόγειο, άλλη σε μια τροπική χώρα), την υποκείμενη πάθησή μας κ.λ.π.
Οι γενικές οδηγίες είναι ότι δεν πρέπει να εκτιθέμεθα ποτέ στον Ήλιο ακάλυπτοι και χωρίς προστασία αντιηλιακή μεταξύ 11 π.μ. και 5 μ.μ.

Ε.: Στις χώρες της Ε.Ε. περιλαμβάνομένης και της δικής μας, σύμφωνα πάντα με επίσημα στοιχεία, χάνουν τη ζωή τους κάθε χρόνο 37.000 άνθρωποι από «μελανώματα» αριθμός ιδιαίτερα ανησυχητικός. Πιστεύεται ότι οι άνθρωποι δεν ενημερώνονται σωστά ώστε να παίρνουν τις κατάλληλες προφυλάξεις;

Α.: Πιστεύω ότι σήμερα οι άνθρωποι είναι περισσότερο ευαισθητοποιημένοι και ενημερωμένοι σε σχέση με το παρελθόν. Είναι σημαντικό ότι βλέπουμε περισσότερους ανθρώπους να γνωρίζουν τον ρόλο των αντηλιακών, να πηγαίνουν τα παιδιά τους στην παραλία απογευματινές ώρες και να επισκέπτονται τον δερματολόγο τους για έλεγχο.

Ε.: Ένα μελάνωμα στο δέρμα, πώς μπορεί να το αντιμετωπίσει κάποιος ώστε να επισκεφθεί τον δερματολόγο του;

Α.: Κάθε νέα βλάβη του δέρματος (κυρίως καφέ – μαύρου χρώματος) με α��ύμμετρα όρια ή αλλαγή σε χρώμα, μεγέθους ή συμπεριφοράς σε προϋπάρχουσα ελιά μας θα πρέπει να μας κινητοποιήσει και να επισκεφτούμε τον γιατρό μας.
Τα άτομα με αυξημένο ρίσκο πρέπει να επισκέπτονται 1 τουλάχιστον φορά τον χρόνο το δερματολόγο τους.

Ε.: Τα παιδιά που είναι και πολύ περισσότερο ευαίσθητα, σε σχέση με τους μεγάλους, πώς θα πρέπει να τα προφυλάσσουν οι γονείς από τις υπεριώδεις ακτίνες του Ηλίου, γιατί ας μην ξεχνάμε, τα παιδιά συνήθως παίζουν με τις ώρες ανέμελα στις παραλίες.

Α.: Βρέφη κάτω των 6 μηνών δεν πρέπει να εκτίθενται καθόλου στην άμεση ηλιακή ακτινοβολία. Τα παιδιά μας πρέπει να τα εκπαιδεύσουμε από πολύ μικρά για να γνωρίζουν πώς πρέπει να προστατεύονται από τον Ήλιο. Κανονικά τα παιδιά μας και εμείς δεν πρέπει να εκτιθέμεθα στον Ήλιο τις απογευματινές ώρες, επειδή όμως όλοι μας θα βρεθούμε μια Κυριακή με τα παιδιά μας όλη την ημέρα στην παραλία, θα πρέπει να μην ξεχνάμε:
α) την χρήση αντηλιακού (μισή τουλάχιστον ώρα πριν την έκθεση στον Ήλιο και κάθε 1 ½ ώρα μετά), κατάλληλο για τον τύπο δέρματός μας και την ηλικία μας.
β) Χρήση λευκής βαμβακερής μπλούζας ή των ειδικών αντηλιακών ρούχων που υπάρχουν στην αγορά.
γ) Η χρήση καπέλου και γυαλιών Ηλίου.

Ε.: Εκτός από τον καρκίνο του δέρματος ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες ελλοχεύει ο κίνδυνος να προσβληθούμε και από άλλες «δερματολογικές λοιμώξεις». Ποιες είναι αυτές, αλλά και πώς μπορούμε να τις αποφύγουμε;

Α.: Η συχνότερη έκθεση του απλού έρπητα διαφόρων ειδών μικροβιακών (π.χ. σταφυλοκοκκικών ) καθώς και μυκητιασικών λοιμώξεων, αποτελεί γεγονός τους καλοκαιρινούς μήνες.
Η αποφυγή και προστασία από τα έντομα, καθώς και οι βασικές αρχές υγιεινής, μαζί και με την αποφυγή της υπερβολικής έκθεσης στην Ήλιο, βοηθά την μεγαλύτερη αντοχή του οργανισμού έναντι των λοιμώξεων.

Ε.: Θα ήθελα τώρα να περάσουμε και σε ένα άλλο κομμάτι πολύ ιδιαίτερο και επικίνδυνο που έχει να κάνει με τα «Σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα». Ιδιαίτερα στους καλοκαιρινούς μήνες, που οι άνθρωποι είναι πιο εύκολο να έρθουν σε επαφή με το άλλο φύλο. Τι μήνυμα θα στέλνατε ως ειδικός επιστήμων;

Α.: Δυστυχώς υπάρχει μια τάση παγκοσμίως για την αύξηση των σεξουαλικών νοσημάτων παρά την ενημέρωση η οποία υπάρχει. Επίσης, λόγω της μετακίνησης των πληθυσμών υπάρχει και στην Ευρώπη αύξηση σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων που είχαν στο παρελθόν μείωση, όπως η σύφιλη, το μαλακό έλκος κ.λ.π.
Είναι, λοιπόν, εξαιρετικά σημαντικό να ενημερωθεί ο κόσμος και ιδιαίτερα τα νέα άτομα για την επικινδυνότητα της ελεύθερης, χωρίς προφύλαξη, σεξουαλικής επαφής.

Ε.: Πώς επηρέασε το AIDS την πορεία των Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενων Νοσημάτων;

Α.: Το AIDS αποτελεί πλέον, με τις νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις, μια χρόνια πάθηση. Εάν είναι γνωστό σε έναν ασθενή ότι είναι φορέας του ιού HIV και λάβει την αντίστοιχη θεραπ��υτική αγωγή, τότε μπορεί να ζήσει επί χρόνια χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα.
Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι η σωστή προφύλαξη είναι σωτήρια για τη ζωή μας, αλλά ακόμα και αν κάποιος προσβληθεί από κάποιο ΣΜΝ, εάν αναζητήσει ιατρική βοήθεια έγκαιρα θα προστατεύσει σε μεγάλο βαθμό τόσο τον εαυτό του, όσο και τον / τους ερωτικούς συντρόφους του. Δεν θα πρέπει λοιπόν να φοβόμαστε α) να εξεταζόμαστε για τα ΣΜΝ και να ζητάμε βοήθεια ιατρική.

Ε.: Μπορείτε να μου απαριθμήσετε ποια είναι τα Σ.Μ.Ν.; Πώς μπορεί κάποιος να προστατευθεί από αυτά;

Α.: Τα κυριότερα Σ.Μ.Ν. είναι:
1) Χλαμυδικές λοιμώξεις
2) Σύφιλη
3) Ηπατίτιδα
4) HIV
5) Οξυτενή κονδυλώματα
6)Μαλακό Έλκος κ.λ.π.
Κύριο προστατευτικό μέσο είναι η χρήση προφυλακτικών από την έναρξη της σεξουαλικής πράξης και μέχρι το τέλος της, σε όλα τα είδη σεξουαλικής πράξης.

Ε.: Υπάρχει δυνατότητα πρόληψης από τα Σ.Μ.Ν.;

Α.: Είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι τη σημερινή εποχή δε μπορούμε να «κρίνουμε» τον ερωτικό μας σύντροφο ως «καλό παιδί» ή «καλό κορίτσι».
Η χρήση προφυλακτικού θεωρείται εξαιρετικά απαραίτητη σε κάθε είδος σεξουαλικής πράξης.
Για να μη χρησιμοποιηθεί προφυλακτικό θα πρέπει να γίνει ο έλεγχος για τα Σ.Μ.Ν. και στα δύο μέλη και αντίστοιχες ιατρική ενημέρωση.

Τα περισσότερα Σ.Μ.Ν. θεραπεύονται πλήρως ενώ υπάρχουν τα αντίστοιχα εμβόλια για την ηπατίτιδα Β για όλον τον πληθυσμό, καθώς και για τους HPV, ιούς για τα κορίτσια.

Σας ��υχαριστώ για τις χρήσιμες πληροφορίες που μας δώσατε.


Σύντομο βιογραφικό:
Η κ. Τίγκου Χρυσούλα είναι Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Τ. Ιατρός Νοσοκομείου «Ανδρέας Συγγρός» ειδικευμένη στην παιδοδερματολογία, Επεμβατική και Αισθητική Δερματολογία.