Θυμάστε τη φοβερή, κινηματογραφική ατάκα του Κώστα Βουτσά: Κατίνα! Σαλαμάκι!

Η ατάκα αυτή, που ειπώθηκε στην ταινία Ο γόης που γυρίστηκε το 1968, έγινε μέρος της κινηματογραφικής μυθολογίας.

Αν όμως, πριν από μερικές δεκαετίες το σαλαμάκι και αλλά εί��η κατεργασμένου κρέατος, άνηκαν στην κατηγορία των delicatessen σήμερα προσφέρονται σε αφθονία σε όλα τα σουπερ μαρκετ.

Ποιες είναι όμως οι συνέπειες της κατανάλωσης μεγάλων ποσοτήτων κατεργασμένου κρέατος, όπως τα λουκάνικα, τα σαλάμια και αλλά αλλαντικά;

Σύμφωνα με μία ευρωπαϊκή μελέτη που διεξήχθη σε σχεδόν 450.000 εθελοντές φαίνεται να αυξάνουν τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου.

Το συμπέρασμά της μελέτης ήταν συγκεκριμένα πως τα πλούσια σε επεξεργασμένα κρέατα διαιτολόγια σχετίζονται με τα καρδιαγγειακά νοσήματα, τον καρκίνο και τον πρόωρο θάνατο.

Οι ερευνητές, που δημοσιεύουν τη μελέτη τους στην επιθεώρηση «BMC Medicine», εκτιμούν ότι το αλάτι και τα χημικά που χρησιμοποιούνται ως συντηρητικά των προϊόντων αυτών, βλάπτουν την υγεία.

Τα νέα ευρήματα προέρχονται από την περίφημη μελέτη για τη διατροφή και τον καρκίνο EPIC, στην οποία συμμετέχουν πάνω από μισό εκατομμύριο εθελοντές από δέκα ευρωπαϊκές χώρε��, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνεται η Ελλάδα.

Οι εθελοντές είχαν ηλικία 35 ετών και άνω, όταν δήλωσαν συμμετοχή σε αυτήν.

Τα νέα στοιχεία αφορούν την παρακολούθηση 448.568 εκ των εθελοντών, επί 12,7 χρόνια κατά μέσον όρο.

Όπως έδειξε, όσοι έτρωγαν πολλά επεξεργασμένα κρέατα είχαν περισσότερες πιθανότητες να είναι καπνιστές, παχύσαρκοι και να υιοθετούν άλλες συμπεριφορές οι οποίες βλάπτουν την υγεία.

Εντούτοις, ακόμα και όταν οι ερευνητές έλαβαν υπ’ όψιν αυτούς τους παράγοντες κινδύνου, τα επεξεργασμένα κρέατα εξακολουθούσαν να είναι βλαπτικά για την υγεία.

Συνολικά, 26.344 έχασαν τη ζωή τους στη διάρκεια της μελέτης, με τους 5.556 να πεθαίνουν από καρδιαγγειακά αίτια και τους 9.861 από καρκίνο.

Όσοι έτρωγαν περισσότερα από 160 γραμμάρια επεξεργασμένων κρεάτων την ημέρα (αντιστοιχούν σε περίπου δύο λουκάνικα και μία φέτα μπέικον) είχαν κατά 44% περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν σε σύγκριση με όσους έτρωγαν 20 γραμμάρια επεξεργασμένων κρεάτων ημερησίως (αντιστοιχούν σε περίπου μία φέτα μπέικον).

Η μεγαλύτερη απειλή για όσους έκαναν υπερκατανάλωση αλλαντικών ήταν η καρδιοπάθεια, ο κίνδυνος της οποίας αυξαν��ταν κατά 72% γι’ αυτούς. Διέτρεχαν επίσης και κατά 11% υψηλότερο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο.

Μάλιστα οι ερευνητές υπολόγισαν πως εάν όλοι οι εθελοντές τους έτρωγαν λιγότερα από 20 γραμμάρια επεξεργασμένων κρεάτων την ημέρα, θα αποφευγόταν το 3,3% των θανάτων.

«Τα επεξεργασμένα κρέατα, όπως τα λουκάνικα, το σαλάμι και το μπέικον έχουν υψηλότερη περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά οξέα και χοληστερόλη απ’ ό,τι το κόκκινο κρέας», σημειώνουν οι ερευνητές στο άρθρο τους.

Και συνεχίζουν: «Το τελευταίο (σ.σ. το κόκκινο κρέας) συχνά καταναλώνεται αφού καθαριστεί ο ορατός λιπώδης ιστός, ενώ η αναλογία λίπους στα λουκάνικα συχνά φθάνει στο 50% του βάρους τους ή ακόμα παραπάνω. Η αυξημένη πρόσληψη κορεσμένου λίπους και χοληστερόλης έχει βρεθεί ότι σχετίζεται με τον κίνδυνο στεφανιαίας νόσου».

Επιπλέον, επισημαίνουν ότι κατά την επεξεργασία των αλλαντικών, προστίθεται στο κρέας αλάτι ή εφαρμόζονται τεχνικές καπνίσματος προκειμένου να βελτιωθεί η αντοχή του τροφίμου και/ή να βελτιωθεί το χρώμα και η γεύση του.

Οι μέθοδοι αυτές, όμως, «οδηγούν σε αυξημένη πρόσληψη καρκινογόνων ή των προδρόμων τους (πολυκυκλικών αρωματικών υδρογονανθράκων, ετεροκυκλικών αρωματικών αμινών, νιτροζαμινών) ή σε υψηλή πρόσληψη συγκεκριμένων ουσιών που πιθανώς ενισχύουν την ανάπτυξη καρκινογόνων διεργασιών (π.χ. νιτρωδών)», γράφουν.

Και καταλήγουν: «Τα ευρήματα των αναλύσεών μας υποδηλώνουν ότι άνδρες και γυναίκες με υψηλή κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο πρόωρου θανάτου, ιδίως λόγω καρδιαγγειακών παθήσεων αλλά και λόγω καρκίνου.

»Δεδομένου ότι η κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος αποτελεί έναν τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου, στις δραστηριότητες προαγωγής της υγείας πρέπει να συμπεριληφθεί συγκεκριμένη σύσταση για μείωση της κατανάλωσης επεξεργασμένου κρέατος».