Ένα βήμα πιο κοντά στις Απόκριες αλλά και στη μεγάλη νηστεία της Σαρακοστής (που προηγείται του Πάσχα) μας φέρνει η Τσικνοπέμπτη.

Γιατί όμως την ονομάζουμε Τσικνοπέμπτη; Η απάντηση είναι απλή. Από την τσίκνα, αφού κάθε χρόνο τέτοια μέρα είθισται σε πολλά σπίτια που τηρούν αυτό το έθιμο, να ψήνουν κρέας ή να λιώνουν το λίπος από τα χοιρινά.

Ο μυρωδάτος καπνός που διαχέεται παντού, είναι στην ουσία αυτός που «κάνει» την Τσικνοπέμπτη, δηλαδή την Πέμπτη της δεύτερης εβδομάδας του Τριωδίου (Κρεατινής).

Για την ιστορία πάντως, η συγκεκριμένη ημέρα είναι γιορτή της ορθόδοξης παράδοσης και λαμβάνει χώρα την Πέμπτη καθώς η Τετάρτη και η Παρασκευή θεωρούνται νηστίσιμες.

Το έθιμο χάνεται στα βάθη των αιώνων, χωρίς να γνωρίζουμε την προέλευσή του. Εικάζεται, όμως, ότι προέρχεται από τις βακχικές γιορτές των αρχαίων Ελλήνων και Ρωμαίων, που επιβίωσαν του Χριστιανισμού. Σύμφωνα με τον λαογράφο Δημήτριο Λουκάτο, το φαγοπότι και το γλέντι της ημέρας είναι «ομοιοπαθητικές προσπάθειες για την ευφορία της γης».

Την Τσικνοπέμπτη ξεκινούν ουσιαστικά οι εκδηλώσεις της Αποκριάς, οι οποίες κορυφώνονται με τα Κούλουμα την Καθαρά Δευτέρα.

Εκτός από την Ελλάδα, παρόμοιες γιορτές έχει η Γερμανία (Weiberfastnacht ) αλλά και η Γαλλία (Mardi Gras, δηλαδή «Λιπαρή Τρίτη») που όμως αντιστοιχεί στην Ορθόδοξη Καθαρά Δευτέρα. Η τελευταία γιορτάζεται και σε παλαιά γαλλόφωνες περιοχές, όπως στη Νέα Ορλεάνη.

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΤΡΙΗΜΕΡΟΥ ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

 

Όσοι θέλετε να το τσικνίσετε για τα καλά, δεν έχετε παρά να δώσετε «το παρών» στις δράσεις και τα δρώμενα που οργανώνουν φέτος τις Απόκριες ο δήμος Αθηναίων και ο Οργανισμός Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας.

Η Πλατεία Συντάγματος από την Τσικνοπέμπτη 8 Φεβρουαρίου έως και το Σάββατο 10 Φεβρουαρίου, μετατρέπεται σε μία μεγάλη θεατρική σκηνή, η οποία θα φιλοξενήσει συναυλίες, παραστάσεις χορού και δρώμενα αναβίωσης τοπικών εθίμων από όλη την χώρα, που θα διασκεδάσουν μικρούς και μεγάλους και θα τους μυήσουν στην παραδοσιακή αποκριάτικη Ελλάδα.

ΟΙ ΣΗΜΕΡΙΝΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

 

ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

  • 12.00-14.00 Μουσική παρέλαση με τον Λευτέρη Γρηγορίου και τα Global Νταούλια
  • Διαδρομή: Σύνταγμα, Ερμού, Αιόλου, Μοναστηράκι
  • 14.00-15.00 Το εθιμικό δρώμενο των Κουδουνάτων από τον Σύλλογο Φιλωτιτών Νάξου
  • 15.00-16.00 Αναπαράσταση του εθιμικού δρώμενου των Κορδελάτων από τη Νάξο και αποκριάτικοι χοροί της Σάμου και της Ικαρίας από την ομάδα του πολιτιστικού φορέα Βάκχαι.

ΣΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΑΚΙ

  • 15.30 Αποκριάτικη συναυλία με το Εργαστήρι Ελληνικής Μουσικής δήμου Αθηναίων
  • Εξάρχεια, Πεζόδρομος Μεθώνης
  • 19.00 Συναυλία με την Ορχήστρα Live Smyrna
  • 6 γυναικείες φωνές ταξιδεύουν στην ελληνική μουσική, αναδεικνύοντας ποικίλα ηχοχρώματα
ΕΘΙΜΑ ΤΗΣ ΤΣΙΚΝΟΠΕΜΠΤΗΣ ΑΝΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

 

Στη Θήβα αρχίζει ο «βλάχικος γάμος» που ξεκινά με το προξενιό δύο νέων, συνεχίζει με το γάμο και τελειώνει την Καθαρή Δευτέρα με την πορεία των προικιών της νύφης και το γλέντι των συμπεθέρων. Όλες αυτές οι διαδικασίες είναι γεμάτες από σατυρική αθυροστομία, κέφι, γλέντι και χορό. 

Στην Πάτρα, εκατοντάδες Πατρινοί από το μεσημέρι της Τσικνοπέμπτης στήνουν ψησταριές σε κάθε σημείο της πόλης, ακόμα και έξω από τα καταστήματά τους. Τοπικά δρώμενα "ο γάμος της Γιαννούλας της κουλουρούς" και "τα Τριτάκεια του Λάζαρη". Το επίκεντρο των εκδηλώσεων είναι η Άνω Πόλη, η παλιά συνοικία Τάσι και κυρίως η πλατεία 25ης Μαρτίου και οι δρόμοι γύρω από αυτή. 

Στην Κέρκυρα, λούνται τα Κορφιάτικα Πετεγολέτσα ή πετεγόλια ή πετέγολα. Η πετεγολέτσα, το πετεγουλιό όπως το λένε οι Κερκυραίοι, δεν είναι άλλο από το γνωστότατο κουτσομπολιό και αποτελεί μέρος του Κερκυραϊκού Καρναβαλιού. Είναι θεατρικό είδος που μοιάζει πάρα πολύ με την comedia dell' arte. Τα πετεγολέτσα πραγματοποιούνται το βράδυ της Τσικνοπέμπτης στις κεντρικές πλατείες ή τα στενά δρομάκια των διαφόρων χωριών της Κέρκυρας, με αποκορύφωμα τα πετεγολέτσα που παίζονται στην Πίνια που είναι τo κέντρο της παλιάς πόλης, κοντά στην τοποθεσία “Κουκουνάρα”.

Στη Βόρεια Ελλάδα και συγκεκριμένα στην κεντρική πλατεία της Ξάνθης πραγματοποιούνται εκδηλώσεις όπως η «Βραδιά Παραδοσιακών Γεύσεων», όπου οι Λαογραφικοί Σύλλογοι της πόλης προσφέρουν εδέσματα, χορό και μουσική από διάφορες περιοχές της Ελλάδας.

Στο Ξινό Νερό Φλώρινας την Τσικνοπέμπτη γίνεται χορός μασκέ με ορχήστρα και παραδοσιακή μουσική.

Στις αλάνες των Σερρών ανάβονται μεγάλες φωτιές, στις οποίες αφού ψήσουν το κρέας, πηδούν από πάνω τους. Τέλος κάποιος από την παρέα με χιούμορ αναλαμβάνει τα «προξενιά», ανακατεύοντας ταυτόχρονα τα κάρβουνα με ένα ξύλο.

Στην Κομοτηνή καψαλίζουν μια κότα που πρόκειται να φαγωθεί την επόμενη Κυριακή (της Απόκρεω). Αυτήν την ημέρα τα αρραβωνιασμένα ζευγάρια ανταλλάσσουν δώρα φαγώσιμα. Ο αρραβωνιαστικός στέλνει στην αρραβωνιαστικιά του μια κότα, τον κούρκο, και εκείνη στέλνει μπακλαβά και μια κότα γεμιστή. Όλα αυτά πραγματοποιούν την παροιμία πως ο «έρωτας περνάει από το στομάχι».

Πηγή: Με πληροφορίες απο wikipedia / Φώτο INTIME/Eurokinissi
Tags: