Στην Εβδομάδα των Παθών εισερχόμαστε ουσιαστικά από σήμερα, Κυριακή των Βαΐων, κατά την οποία εορτάζεται η  θριαμβευτική είσοδος του Ιησού στα Ιεροσόλυμα όπου οι Ιουδαίοι τον υποδέχθηκαν κρατώντας  βάγια, απλώνοντας στο έδαφος τα ρούχα τους και  ζητωκραυγάζοντας  «Ὡσαννά, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου».  Το εορταστικό σκηνικό στις εκκλησίες στη σημερινή θεία λειτουργία του Ιωάννη του Χρυστοστόμου,  από το απόγευμα,  μετατρέπεται σε πένθιμο, όπως και η διακόσμηση, καθώς οδηγείται ο «Νυμφίος» προς τα Θεία Πάθη.     

Λόγω του εορταστικού χαρακτήρα της, είναι η τελευταία ημέρα πριν την αυστηρή νηστεία των επόμενων ημερών πριν το Πάσχα   κατά την οποία επιτρέπεται η  «κατάλυση»  ψαριών, κρασιού και ελαίου,  ( δηλαδή  μπορούν να περιλαμβάνονται στα γεύματα  των πιστών) εξ’ ου και η παροιμία «την ημέρα των Βαγιώ, τρώμε ψάρι και κολιό και την άλλη Κυριακή, τρώμε το παχύ αρνί».

Άλλωστε είναι  η τελευταία ημέρα της Σαρακοστής, καθώς την Μεγάλη Δευτέρα ξεκινά  η Μεγάλη Εβδομάδα.         

Στις πρώτες εκκλησίες εορταζόταν η μνήμη αυτή με αναπαράσταση του γεγονότος. Συγκεκριμένα, στους Αγίους Τόπους κατά τον 4ο αιώνα ο επίσκοπος ξεκινώντας με πομπή από το Όρος των Ελαιών εισερχόταν στα Ιεροσόλυμα επί «πώλου όνου» περιστοιχιζόμενος από τον κλήρο, ενώ οι πιστοί προπορεύονταν κρατώντας κλάδους φοινίκων.

Στους βυζαντινούς χρόνους τελούνταν ο λεγόμενος «περίπατος του Αυτοκράτορα», όπου η πομπή ξεκινούσε από τα ανάκτορα στην οποία συμμετείχε ο αυτοκράτορας κρατώντας την εικόνα του Χριστού πλαισιωμένος από το ιερατείο, όπου και κατέληγε στην Αγιά Σοφιά. Της αυτοκρατορικής αυτής πομπής ηγούνταν ο λαμπαδάριος ο οποίος έψελνε «Ἐξέλθατε ἔθνη καὶ θεώσασθε σήμερον τὸν βασιλέα τῶν οὐρανῶν…».

Στο τέλος της εορτής αυτής ο μεν Αυτοκράτορας διένεμε ιδιόχειρα βάγια και σταυρούς, ο δε Πατριάρχης κεριά για τη Μεγάλη Εβδομάδα.

Κατά το Μεσαίωνα στη Δυτική Εκκλησία υπήρξε ένα περίεργο έθιμο όπου μέσα στην εκκλησία περιαγόταν….  γαϊδούρι επί του οποίου φερόταν ομοίωμα του Χριστού, σε ανάμνηση της εισόδου του στα Ιεροσόλυμα.   

Στην Ελλάδα από όλα αυτά  διατηρείται μόνο η διανομή των βαγιών από τους ιερείς των εκκλησιών. Τα βάγια φυλάσσονται από τους πιστούς στα εικονίσματα, ενώ παλιότερα τα έδιναν στα νιόπαντρα ζευγάρια για το καλό του γάμου τους.

 

Tags: