Γιατί η Τουρκία κατέρριψε το ρωσικό μαχητικό; Πως θα αντιδράσει η Ρωσία; Τι σηματοδοτούν για τη χώρα μας οι καυτές εξελίξεις στη γειτονιά μας; Αυτά και άλλα πολλά ερωτήματα απαντά στην ανάλυση που έκανε για το star.gr ο έμπειρος διεθνολόγος, Διευθυντής Ερευνών του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων, Κωνσταντίνος Φίλης.

konstantinos-filis-thorakisi-gia-kypro-mesa-apo-perifereiakes-symmachies.jpg
Διευθυντής Ερευνών του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων, Κωνσταντίνος Φίλης

«Η κατάρρευση του ρωσικού μαχητικού έχει μια σειρά από λόγους που έλαβε χώρα και κυρίως τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Η Τουρκία είναι αλήθεια ότι μέχρι σήμερα είναι από τους μεγάλους χαμένους των εξελίξεων στη Συρία.

Δεν έχει το ρόλο και τον λόγο που θα επιθυμούσε, δεν μπορεί να επηρεάσει τις εξελίξεις προς την πλευρά των συμφερόντων της. Βλέπει να συστήνεται μια συμμαχία για την επιχειρησιακή εξόντωση του ISIS στην οποία η ίδια δεν έχει, τουλάχιστον προς το παρόν ιδιαίτερη συμμετοχή.
Βλέπει επίσης τον Άσαντ να ενισχύεται στο εσωτερικό της Συρίας κατόπιν των αεροπορικών βομβαρδισμών που διεξάγει εδώ και ενάμιση μήνα η Ρωσία. Επίσης δεν έχει καταφέρει να δημιουργήσει μια ουδέτερη ζώνη σε μια ακτίνα περίπου 100 χιλιομέτρων στα κοινά σύνορα με τη Συρία, για να μπορέσει από εκεί η ίδια να επιχειρεί εναντίον των Κούρδων της Συρίας.
Όλα αυτά έφεραν την Τουρκία μπροστά από μια κατάσταση περίπου αδιέξοδη, παρά το γεγονός ότι έχει ενδυναμωθεί πρόσφατα – κυρίως λόγω των προσφυγικών ρευμάτων. Την κατάσταση αυτή αποφάσισε να την χειριστεί με την κατάρριψη του ρωσικού μαχητικού επικαλούμενη την παραβίαση του εναέρι��υ χώρου της (κάτι που δε γνωρίζουμε ακόμη αν έχει συμβεί).
Πως θα αντιδράσει η Ρωσία
Έχω την πεποίθηση ότι η Ρωσία θα κινηθεί επιθετικά σε επίπεδο διπλωματικών τόνων. Θα επιχειρήσει να πλήξει την τουρκική οικονομία η οποία έτσι και αλλιώς κλονίζεται. Αυτό θα το κάνει πιθανότατα με τις ακυρώσεις τουριστών που πήγαιναν στην Τουρκία.
Είναι ενδεικτικό ότι περισσότεροι από 5 εκατομμύρια Ρώσοι επισκέφθηκαν την Τουρκία το 2015. Είναι σαφές ότι η Μόσχα έχει ένα εργαλείο στα χέρια της για να προβεί σε αντίποινα και φυσικά δεν είναι μόνο αυτό.
Από εκεί και πέρα όμως, ��τρατιωτικά, δεν νομίζω ότι θα έχουμε άμεση εμπλοκή μεταξύ Ρωσίας – Τουρκίας. Ούτε πιστεύω ότι θα θελήσει η Ρωσία να αντιδράσει με ευθεία αντιπαράθεση σε στρατιωτικό επίπεδο καθώς κάτι τέτοιο θα ήταν βούτυρο στο ψωμί της Τουρκίας.
Τι σηματοδοτεί για την Ελλάδα το θερμό επεισόδιο Ρωσίας – Τουρκίας
Πρώτον, σε ό,τι αφορά το ΝΑΤΟ, είδαμε χθες ότι υπήρξε αντίδραση από πλευράς νατοϊκής συμμαχίας η οποία ενδεχομένως να μην ήταν ομόθυμη και να μην υπήρχε αυτή η συναίνεση που επιθυμούσε η Τουρκία.
Εξ ου και το ότι δεν προέκυψε κοινό ανακοινωθέν, εξ ου και οι δηλώσεις του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ o οποίος είπε ότι ναι μεν η Τουρκία έχει τα δικαιώματα που έχει, αλλά θα πρέπει να υπάρξει αποκλιμάκωση με τη Ρωσία.
Διότι όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι η Ρωσία έχει μια ιδιαίτερη σημασία και για την επιχειρησιακή εξουδετέρωση του ISIS και για την επόμενη μέρα στη Συρία. Άρα λοιπόν υποθέτω ότι μέσα στο ΝΑΤΟ υπήρξε μια ομάδα κρατών - μπορεί να ήταν και η χώρα μας μέσα σε αυτά τα κράτη- που έβαλε κάποιους αστερίσκους, όχι σε σχέση με το περιστατικό αυτό καθαυτό, αλλά με τον αντίκτυπο που μπορεί να έχει στην ήδη κλονισμένη περιφερειακή σταθερότητα της ευρύτερης Μέσης Ανατολής.
Το δεύτερο είναι ότι εμείς στεκόμαστε διακριτικά απέναντι στο ζήτημα και ορθά πράττουμε, δεν μπορούμε άλλωστε να κάνουμε πολλά. Το μεγάλο πρόβλημα για εμάς είναι ότι όσο δεν αποκαθίσταται η τάξη με κάποιον τρόπο στη Συρία, αυτό παράγει νέες προσφυγικές ροές και εδώ είναι το μεγάλο πρόβλημα για την Ελλάδα».
Της Ισμήνης Λέντζου