Τη στιγμή που η Ελλάδα είναι στο επίκεντρο των συζητήσεων σε παγκόσμιο επίπεδο, λόγω της δεινής οικονομικής κατάστασης στην οποία βρίσκεται, βγαίνουν στο φως της δημοσιότητας στοιχεία σαν και αυτά και βελτιώνουν ως έναν βαθμό τη φήμη μας στο εξωτερικό. Εσείς, γνωρίζατε ότι το 3% των επιστημόνων στο κόσμο είναι Έλληνες, παρόλο που πληθυσμιακά αποτελούμε λιγότερο από το 0,2% του παγκόσμιου πληθυσμού;

Αξίζει βέβαια να τονίσουμε ότι από αυτούς, μόνο ένας στους επτά (δηλαδή το 14%) έζησε ή ζει στην Ελλάδα, ενώ όλοι οι άλλοι ζουν στο εξωτερικό (το 86%). Μερικοί εξ αυτών γεννήθηκαν εκτός Ελλάδος, ενώ ακόμη περισσότεροι έφυγαν ως μετανάστες. Φαίνεται πως η χώρα μας δεν ήταν αρκετή για να στηρίξει τους ίδιους και το ταλέντο τους!

Τα στοιχεία αυτά, παρουσίασε το Σάββατο, στο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο στην Αθήνα, ο Γιάννης Ιωαννίδης, καθηγητής ιατρικής του Πανεπιστημίου Στάνφορντ κι ειδικός σε θέματα στατιστικής.

Ο κ. Ιωαννίδης, δίνοντας την πρώτη ετήσια διάλεξη στη μνήμη του καθηγητή του Δημήτρη Τριχόπουλου, με θέμα «Η φυγή των Ελλήνων επιστημόνων - μια μετα-ανάλυση», παρουσίασε στατιστικά στοιχεία για τους συνολικά 672 επιστήμονες με ελληνικά ονόματα, οι οποίοι έχουν τη μεγαλύτερη επιρροή στη διεθνή επιστημονική βιβλιογραφία, με βάση τα αντικειμενικά δεδομένα της βάσης Google Scholar.

fuykfuyk.jpg

(O φυσικομαθηματικός Νικόλας Μητρόπουλος, o δημιουργός των πρώτων μεγάλων ηλεκτρονικών υπολογιστών)

Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, κατά μέσο όρο οι 672 Έλληνες επιστήμονες έχουν πάρει 17 χιλιάδες αναφορές ο καθένας τους στη διεθνή επιστημονική βιβλιογραφία. Από τους 672, οι 33 έχουν φύγει από τη ζωή, ενώ σχεδόν όλοι οι υπόλοιποι που είανι εν ζωή, έχουν φύγει από την Ελλάδα. Στον ευρύτερο επιστημονικό χώρο, υπάρχουν πάνω από 20 εκατομμύρια συγγραφείς που έχουν κάνει τουλάχιστον μια επιστημονική δημοσίευση! Ο αρχαιότερος Έλληνας επιστήμονας είναι ο Αριστοτέλης, ο οποίος, αν και τόσο παλαιός, συνεχίζει να αναφέρεται συχνά στη σύγχρονη επιστημονική βιβλιογραφία.

Πού βρίσκονται σήμερα τα κορυφαία ελληνικά «μυαλά»;

Από τους 672 κορυφαίους Έλληνες επιστήμονες, μόνο οι 95 (το 14%) βρίσκονται στην Ελλάδα. Περισσότεροι από τους μισούς (376 άτομα ή το 56%) ζουν στις ΗΠΑ και ακολουθούν ως χώρες διαμονής και εργασίας το Ηνωμένο Βασίλειο (60 επιστήμονες ή το 9%), ο Καναδάς (31), η Γερμανία (24), η Γαλλία (20), η Ελβετία (19), η Αυστραλία (17), η Κύπρος (9) και άλλες χώρες (21).
Η περιοχή σε όλο τον κόσμο με τον μεγαλύτερο αριθμό κορυφαίων Ελλήνων επιστημόνων είναι η Καλιφόρνια (74 άτομα) και ακολουθούν η Μασαχουσέτη (64), η Νέα Υόρκη (62), η λοιπή Ελλάδα πλην Αθηνών (48), η Αθήνα (47), το Λονδίνο (31), το Τέξας (21), η Πενσιλβάνια (21), το «δίδυμο» Οξφόρδης-Κέμπριτζ (19), το Κονέκτικατ (17) και το Ιλινόις (15). Από τους 40 επιστήμονες με τον μεγαλύτερο συνολικό αριθμό αναφορών που ζουν ακόμα, μόνο ένας βρίσκεται κυρίως στην Ελλάδα, ενώ οι 34 (δηλαδή ποσοστό που αγγίζει το 85%) βρίσκονται στις ΗΠΑ. Πάντως, ακόμα και αυτοί που βρίσκονται στην Ελλάδα, τις περισσότερες φορές έχουν κάνει το μεγαλύτερο μέρος του έργου τους σε άλλες χώρες.
jtyjyt.jpg
(O Μιχαήλ Δερτούζος, καθηγητής του ΜΙΤ)

Ο κ. Ιωαννίδης, τόνισε πως «θα πρέπει να εξετάσουμε αν μπορούμε να εκμεταλλευτούμε σαν χώρα και σαν κοινωνία τους 639 που είναι ακόμα ζωντανοί, αλλά και να εξασφαλίσουμε ότι ο ελληνισμός θα αναδείξει και πολλές χιλιάδες άλλους κορυφαίους επιστήμονες στο μέλλον» κι ανέφερε ότι είναι ενθαρρυντικό πως η Ελλάδα είναι μία από τις πέντε μόνο χώρες που διάλεξαν δύο επιστήμονες ανάμεσα στους έξι σπουδαιότερους του έθνους τους: Τον Γεώργιο Παπανικολάου και τον Αριστοτέλη (οι άλλες είναι οι Κροατία, Ιταλία, Γαλλία και Μεγάλη Βρετανία). Από την άλλη, όμως επεσήμανε ότι το ποσοστό του ΑΕΠ που η Ελλάδα δαπανά για έρευνα και τεχνολογία, είναι μόλις 0,6%, έναντι περίπου 4% που δαπανούν χώρες όπως το Ισραήλ και η Φινλανδία.
rtehet.jpg
(O Γεώργιος Παπανικολάου, εφευρέτης του «Τεστ Παπ»)
Ο κ. Ιωαννίδης ανέφερε ότι «μια αξιοθαύμαστη μειοψηφία επιστημόνων παραμένει ακόμα στην Ελλάδα και αν και οι περισσότεροι βρίσκονται σε κατάσταση διωγμού. Είναι ο συνεχής, απηνής, αμείλιχτος, ανελέητος διωγμός που κατατρέχει όποιον πιστεύει στην αριστεία και στην ουσιαστική προσφορά. Με ελάχιστες εξαιρέσεις, οι επιστήμονες αυτοί δεν μπορούν να επηρεάσουν το ελληνικό γίγνεσθαι, παρόλο που έχουν τεράστιο αντίκτυπο στο παγκόσμιο γίγνεσθαι».
Τέλος, δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι «η Ελλάδα έχει ακόμα τη δυνατότητα να γίνει μια από τις πλέον ευημερούσες χώρες του κόσμου, αν αξιοποιήσει το ταλέντο και τις δεξιότητες σοβαρών επιστημόνων και αν εστιάσει αυστηρά στην αξιοκρατία και στην αριστεία. Ενώ έχουμε εμπλακεί σε προκλητικά ασαφείς και ατελέσφορες συζητήσεις για το 0,25% της ουσίας, μπροστά στα μάτια μας χάνονται οι πραγματικές δυνάμεις της χώρας, οι νέοι και χαρισματικοί άνθρωποι που φεύγουν γιατί δεν αντέχουν την αλαζονεία της τοπικής μετριοκρατίας».