Στις 5 Μαΐου 2014, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) κήρυξε παγκόσμιας εμβέλειας κατάσταση έκτακτης ανάγκης στη δημόσια υγεία μετά την εξάπλωση της πολιομυελίτιδας σε πολλές χώρες.

Στην ανακοίνωσή του υπογραμμίζεται ότι αν η κατάσταση δεν ελεγχθεί έγκαιρα μπορεί να οδηγήσει σε αποτυχία το στόχο της παγκόσμιας εξάλειψης μιας από τις σοβαρότερες ασθένειες που μπορεί να προληφθεί με τον εμβολιασμό.

Ο ΠΟΥ εκτιμά πως ο μεγαλύτερος κίνδυνος εξαγωγής της πολιομυελίτιδας αφορά το Πακιστάν, το Καμερούν και τη Συρία ενώ οι χώρες όπου έχει διαπιστωθεί η παρουσία της ασθένειας και τις οποίες αφορά αυτή η προειδοποίηση είναι το Αφγανιστάν, η Ισημερινή Γουινέα, η Αιθιοπία, το Ιράκ, το Ισραήλ, η Σομαλία και η Νιγηρία.

Η πολιομυ��λίτιδα είναι ιογενής λοίμωξη με χαρακτηριστικό σύμπτωμα τη χαλαρή παράλυση η οποία εμφανίζεται μέσα σύντομο χρονικό διάστημα από την προσβολή από τον ιό. Η παράλυση αφορά πιο συχνά τα πόδια, παρά τα χέρια. Μπορεί όμως και να εμφανιστεί παράλυση των αναπνευστικών μυών, η οποία είναι απειλητική για τη ζωή.

Περισσότερο από το 90% των περιπτώσεων πολιομυελίτιδας είναι ασυμπτωματικές ή εκδηλώνονται σαν απλή ίωση με πυρετό, κακουχία, πονοκέφαλο, ναυτία και έμετο. Χαλαρή παράλυση εμφανίζεται σε μικρό ποσοστό κυρίως σε ανεμβολίαστα άτομα.

Η πολιομυελίτιδα παραμένει νόσος των βρεφών και μικρών παιδιών έως 5 ετών. Η μετάδοση γίνεται από άτομο σε άτομο, βασικά μέσω της κοπρανο-στοματικής οδού. O ιός αποβάλλεται από τα κόπρανα.

Η χώρα μας ανακηρύχθηκε ως «περιοχή ελεύθερη από πολιομυελίτιδα» τον Ιούνιο του 2002, μαζί με την υπόλοιπη Ευρώπη. Το 2014, μόνο τρείς χώρες παραμένουν ενδημικές για πολιομυελίτιδα : το Πακιστάν, το Αφγανιστάν και η Νιγηρία. Στην Ελλάδα τα τελευταία κρούσματα σημειώθηκαν το 1996 σε 5 ανεμβολίαστα παιδιά αθιγγάνων.

Έκτοτε δεν έχει εμφανιστεί κανένα κρούσμα και η εξάλειψη αυτή οφείλεται στα υψηλά επίπεδα ανοσίας του πληθυσμού και στη συστηματική επιτήρηση της πολιομυελίτιδας μέσω επιτήρησης της οξείας χαλαρής παράλυσης που διενεργεί το ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.

Συγκεκριμένα, στη χώρα μας με σκοπό την πρώιμη ανίχνευση κάθε πιθανής εισαγωγής άγριου ιού πολιομυελίτιδας, το ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ., δημιούργησε κλινικοεργαστηριακό δίκτυο αποτελούμενο από παιδονευρολόγους, παιδιάτρους και εντατικολόγους των νοσοκομείων της χώρας, και εφαρμόζει επιδημιολογική επιτήρηση της οξείας χαλαρής παράλυσης οποιασδήποτε αιτιολογίας σε παιδιά ηλικίας μικρότερα των 15 ετών, με εβδομαδιαία ενεργητική αναζήτηση των περιστατικών κατόπιν τηλεφωνικής επικοινωνίας με τα αντίστοιχα νοσοκομεία.

Δείγματα κοπράνων από τα παιδιά με οξεία χαλαρή παράλυση αποστέλλονται στο Ινστιτούτο Παστέρ για τον αποκλεισμό ύπαρξης ιού πολιομυελίτιδας. Μέσω ειδικής βάσης δεδομένων, αποστέλλει σε εβδομαδιαία βάση στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας δήλωση των περιστατικών, ενώ σε ετήσια βάση, κάθε Απρίλιο, συντάσσει και του αποστέλλει την Ετήσια Έκθεση Πεπραγμένων της χώρας μας. Να σημειωθεί ότι από το 2010, έθεσε σε λειτουργία συμπληρωμα��ική εργαστηριακή επιτήρηση σε δείγματα κοπράνων για την τυχόν ανίχνευση πολιοϊών σε ομάδες υψηλού κινδύνου (αθίγγανους, μετανάστες κλπ).