Με την Κάρμεν του Ζωρζ Μπιζέ εγκαινιάζει τη νέα καλλιτεχνική της περίοδο η Εθνική Λυρική Σκηνή. Πρόκειται για μια κωμική όπερα σε τρεις πράξεις η ιστορία της οποίας βασίζεται στην ομότιτλη νουβέλα (1845) του Προσπέρ Μεριμέ.


Η Κάρμεν είναι μια Τσιγγάνα η οποία εργάζεται σε ένα καπνεργοστάσιο στη Σεβίλλη, φρουρούμενο από στρατιώτες. Βρίσκεται κατηγορούμενη όταν αρνείται να απολογηθεί για έναν καβγά στον υπολοχαγό της φρουράς. Καταφέρνει να δραπετεύσει αποπλανώντας τον Δον Χοσέ, το δεκανέα που θα την οδηγούσε στη φυλακή και έτσι φυλακίζεται. Αργότερα η Κάρμεν πείθει τον Δον Χοσέ, να λιποτακτήσει, καθώς έχει συγκρουστεί με τον υπολοχαγό του εξαιτίας της. Άλλωστε, μπορεί να φανεί χρήσιμος στους λαθρεμπόρους με τους οποίους η ίδια πια δουλεύει. Γρήγορα όμως τον βαριέται και ερωτεύεται ένα διάσημο ταυρομάχο, τον Εσκαμίγιο. Στο βουνό, όπου οι λαθρέμποροι κρύβουν την πραμάτεια τους, εμφανίζονται την ίδια νύχτα ο Εσκαμίγιο, αναζητώντας την Κάρμεν, και η Μικαέλα, η πρώην μνηστή του, που λέει στον Δον Χοσέ ότι η μητέρα του είναι ετοιμοθάνατη. Ο Δον Χοσέ προειδοποιεί την Κάρμεν πως θα συναντηθούν πάλι. Αργότερα, στη Σεβίλλη, την εντοπίζει στις πύλες της αρένας. Την ικετεύει να φύγουν μαζί. Όταν εκείνη τον απορρίπτει ευθέως, ο Δον Χοσέ τη μαχαιρώνει κι έπειτα παραδίδεται στις Αρχές.


Η Κάρμεν παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Αίθουσα Φαβάρ του Παρισιού από το θίασο της Κωμικής Όπερας το 1875 και προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων λόγω της τολμηρότητας με την οποία διαπραγματευόταν τον ελεύθερο έρωτα. Στην Ελλάδα μία από τις πρώτες παραστάσεις της όπερας φαίνεται πως δόθηκε στο Δημοτικό Θέατρο Πατρών (1900/1). Η πρεμιέρα της Κάρμεν θα γίνει το Σάββατο, 9 Οκτωβρίου 2010.