Το βιβλίο της Ιωάννας Τσιβάκου με τίτλο «Ατομισμός και φιλία» εστιάζει την προσοχή του στους νέους, μορφωμένους Έλληνες, ως φορείς μιας πιο ώριμης (εν σχέσει με αυτήν των γονέων τους) ατομικότητας, που ήδη ξεπροβάλλει μέσα από τα χαλάσματα τις κρίσης, αλλά και από τις ριζικές πολιτισμικές μεταβολές που φέρει μαζί του ο 21ος αιώνας.

Η συγγραφέας και καθηγήτρια του Παντείου Πανεπιστημίου αφού επεξεργάζεται το διαθέσιμο εμπειρικό υλικό, συμπεραίνει πως βρισκόμαστε πλέον μακριά από το οικογενειακό άτομο των προηγουμένων δεκαετιών. Οι μορφωμένοι νέοι της ελληνικής κοινωνίας ως προς τις αξιακές τους πεποιθήσεις ευθυγραμμίζονται λίγο ή πολύ με τους νέους του δυτικού κόσμου, καθώς δίνουν προτεραιότητα στην προσωπική τους αυτοπραγμάτωση και αυτοεκτίμηση.

Ωστόσο, η αναζήτηση από τους νέους μιας αυτοπραγμάτωσης και ελευθερίας συμβατών με τα ιδεώδη της φιλελεύθερης δημοκρατίας, παρότι φθάνει αργοπορημένα στην ελληνική κοινωνία, μοιάζει ανερμάτιστη και ανεδαφική, ωθώντας τους νέους να αποζητούν υπέρτατες ατομικιστικές αξίες, χωρίς εμβάθυνση στα ερωτήματα «ποιος είμαι» και «από πού προέρχομαι».

Εξ αιτίας αυτού, η εκ μέρους τους ένθερμη υποστήριξη της προσωπικής αυτογνωσίας προσκόπτει, πέραν των θεσμικών εμποδίων, και στην μη ηθική προσέγγιση του προσώπου του άλλου. Επίσης, ελλιπής μοιάζει και η αντίληψή τους για τη φιλία, η οποία προβάλλεται μεν ως σχέση ουσιαστική για τη ζωή τους, εν τούτοις, το συναίσθημα με το οποίο την επενδύουν μαρτυρεί την αναγωγή της σε πεδίο ναρκισσιστικής επιβεβαίωσης του εγώ.

Τις ανεπάρκειες μιας τέτοιας αυτοπραγμάτωσης και φιλίας επιχειρεί το βιβλίο να αναδείξει, επιχειρώντας να ρίξει λίγο φως στον πλούτο των νοημάτων και των κοινωνικών καταστάσεων που έχουν αναγάγει τις εν λόγω έννοιες σε πολύτιμα πνευματικά αποκτήματα του ανθρώπου.