​Την απόφαση να θεσπίσει βραβείο μυθιστορήματος «Μένης Κουμανταρέας» για πρωτοεμφανιζόμενους συγγραφείς, πήρε ομόφωνα η Εταιρεία Συγγραφέων, μετά από έκτακτη σύγκλιση του διοικητικού της συμβουλίου, με σκοπό να τιμήσει του ιδρυτικού μέλους της και κορυφαίου πεζογράφου, Μένη Κουμανταρέα. Ο σπουδαίος συγγραφέας βρέθηκε δολοφονημένος στο διαμέρισμα του στην Κυψέλη, τα ξημερώματα της 6ης Δεκεμβρίου.

Η Εταιρία Συγγραφέων σημείωσε χαρακτηριστικά για την απόφασή της:

«Στο έργο του Μένη Κουμανταρέα, η συγγραφική δεινότητα και η ξεκάθαρη ματιά αποτελούν αρετές που συντέλεσαν στη διαμόρφωση του πεζογραφικού τοπίου στο δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα και επηρέασαν το έργο πολλών νεότερων πεζογράφων.

Ο Μένης Κουμανταρέας όχι μόνο υποστήριζε τους νέους συγγραφείς, αλλά και με το συγγραφικό του ήθος, αποτέλεσε γι' αυτούς λαμπρό παράδειγμα ώστε να συνεχίσουν τη μεγάλη παράδοση που ήδη είχε η χώρα μας μετά την περιώνυμη γενιά του '30 και τους μεταπολεμικούς πεζογράφους. Το έργο του, απαλλαγμένο από νατουραλίστικες ευκολίες, οδηγεί τον αναγνώστη στις δύσκολες ατραπούς της απαιτητικής λογοτεχνίας και σηματοδοτεί μια νέα πορεία στην ελληνική πεζογραφία, μακριά από ηθογραφικούς ακροβατισμούς και σχοινοτενείς περιγραφές.

Η κάθε λέξη του έχει λόγο να υπάρχει μέσα στο κείμενο και φωτίζει απαραίτητες πτυχές που καθιστούν τους ήρωες του αναγνωρίσιμους και το ύφος του ξεχωριστό. Για τον λόγο αυτό, η θέσπιση του βραβείου για πρωτοεμφανιζόμενους συγγραφείς αποτελεί και ένα στοίχημα τόσο για την Εταιρεία Συγγραφέων που το θεσμοθετεί όσο και για τους νέους συγγραφείς, για τους οποίους ευελπιστούμε ότι θα αποτελέσει σημείο αναφοράς».