Η Χρυσή Ευκαιρία είναι σαν τα σούπερ μάρκετ: βρίσκεις εκεί και του πουλιού το γάλα. Ψάχνοντας για σπίτια, έπεσα πάνω σε μια αγγελία που έλεγε: «πωλείται αγελάδα ράτσας Ηolstein 4 χρονών ή ανταλλάσσεται με πρόβατα στην τιμή των 1.000 ευρώ». Αρχικά έβαλα τα γέλια, «ποιος κάνει τέτοια deal μέσω διαδικτύου» αναρωτήθηκα, μετά από λίγο η σκέψη μου ταξίδεψε στα παιδικά μου χρόνια και στο στάβλο που είχε η οικογένεια της φίλης μου της Μαρίας!

Την δεκαετία του '90, σε αρκετά χωριά της επαρχίας, υπήρχαν στάβλοι δίπλα στα σπίτια. Ειδικά στην Βόρειο Ελλάδα, αν και ξεκινούσε η ανάπτυξη με εργοστάσια και βιομηχανίες και καινούργιες έννοιες όπως βιοτεχνολογία, ίντερνετ, κινητά και χρηματιστήριο, πολλές οικογένειες είχαν άλογα αλλά και δικές τους αγελάδες προς ίδιον όφελος. Μια από αυτές, ήταν και της Μαρίας! Στο θηλαστικό, που το είχαν στην κυριολεξία σαν παιδί τους, είχαν δώσει το όνομα Μέλα, για να βγάζει λέει «γάλα γλυκό σαν καραμέλα».

Κάθε φορά που πήγαινα να πάρω την Μαρία, μου έλεγε διάφορες ιστορίες για την αγελάδα τους, την Μέλα. Πότε με γέλιο, πότε με δάκρυ, το ζωντανό εκτός από πολύ γάλα, τους χάριζε και περιπέτεια με τα καμώματα του. Μια φράση όμως επαναλάμβανε συχνά: «η Μέλα μας» έλεγε «είναι ράτσας Holstein».

Στην χώρα μας οι αγελάδες της φυλής Holstein άρχισαν να διαδίδονται με ταχύ ρυθμό στο τέλος της δεκαετίας του ’70 και στις αρχές της δεκαετίας του ’80. Ο χρωματισμός τους είναι κυρίως ασπρόμαυρος και παράγουν την περισσότερη ποσότητα σε γάλα κατά μέσο όρο. Το μέσο βάρος τους είναι 650-700 κιλά και η ετήσια απόδοση τους σε γάλα φτάνει έως και τους 11 τόνους, δηλαδή περίπου 13.200 λίτρα

.

Δεν θυμάμαι αν η Μέλα είχε όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά, αυτό που θυμάμαι είναι ότι η Μαρία δεν... έπινε ποτέ γάλα από σούπερ μάρκετ, παρά τον πανικό που είχε προκληθεί στην Ελλάδα και τις συστάσεις που έκανε ο κρατικός μηχανισμός για την αποφυγή του φρέσκου γάλακτος, εξαιτίας του Τσέρνομπιλ!

Το πυρηνικό ατύχημα του 1986 είχε αναστατώσει πολλά ελληνικά νοικοκυριά και είχε βάλει στο στόχαστρο τα ζώα. Έτσι άρχισαν σιγά σιγά να κλείνουν οι στάβλοι και οι στάνες των νοικοκυριών και να ανοίγουν περισσότερες γαλακτοβιομηχανίες, οι οποίες παστερίωναν το γάλα για να είναι ασφαλές για κατανάλωση. Τότε γέμισαν τα ράφια και τα... ιδιωτικά κανάλια με γάλατα εβαπορέ, σκόνες σοκολάτας (βλέπε Hemo και super Caotonic) και σοκολατούχα ροφήματα, με πρώτο και καλύτερο τον Carnation! Ποιος μπορεί να ξεχάσει το σλόγκαν «την απίθανη γεύση να πίνεις, άντρας σαν τον Carnation να γίνεις».

Με το πέρασμα των χρόνων και τις νέες τεχνολογίες, το γάλα εξελίχτηκε, δημιουργήθηκαν πολλά και διαφορετικά είδη και για περίπου μια 20ετία οι πωλήσεις του είχαν κυρίως αυξητική πορεία. Τα πράγματα άλλαξαν όταν ήρθε η οικονομική κρίση, με αποκορύφωμα τον περασμένο Ιανουάριο, που η πτώση στις πωλήσεις του γάλακτος ήταν τόσο μεγάλη που έκανε τα στελέχη της γαλακτοβιομηχανίας να σηκώσουν τα χέρια ψηλά.

Πιο συγκεκριμένα, όπως αναφέρει το Βήμα, τον περασμένο Ιανουάριο σημειώθηκε μεγάλη πτώση των πωλήσεων κατά 12% του φρέσκου γάλακτος και των προϊόντων γάλακτος που είναι από τα πλέον βασικά είδη διατροφής.

Το 2016 ο όγκος συνολικά του γάλακτος που διακινήθηκε στην αγορά μειώθηκε κατά 12,3%,  από 376.310 τόνους του 2015 έπεσε στους 329.978 τόνους πέρυσι - χάθηκαν δηλαδή περισσότεροι από 46.000 τόνοι γάλακτος. Την μεγαλύτερη πτώση παρουσίασε η κατηγορία του εβαπορέ, η οποία ανήλθε στο 14,6%, ακολούθησε η κατηγορία του παστεριωμένου γάλακτος, η οποία έχασε το 13,8%, και στην τρίτη θέση βρέθηκε η κατηγορία του γάλακτος υψηλής παστερίωσης, η οποία έχασε το 9,5%. Αντιθέτως η μάλλον «ξεχασμένη» και μικρή φυσικά κατηγορία γάλακτος μακράς διαρκείας είχε άνοδο 13,7%, πουλήθηκαν συνολικά περισσότεροι από 5.500 τόνοι.

Στη διάρκεια του 2016 οι πωλήσεις έπεσαν κατά 12,6%, τη μεγαλύτερη πτώση παρουσίασε η κατηγορία του εβαπορέ με 17,8%, το παστεριωμένο γάλα κατά 12,3% και το γάλα υψηλής παστερίωσης κατά 11%.

Ειδικοί μιλούν για έναν τρομακτικό «πόλεμο των τιμών» που βρίσκεται σε εξέλιξη και προειδοποιούν πως ο κλάδος της ελληνικής γαλακτοκομίας κινδυνεύει να βυθιστεί σε μεγάλη κρίση.

Μια βόλτα στα σούπερ μάρκετ αρκεί για να καταλάβει κανείς, ότι οι Έλληνες δεν αγοράζουν όπως παλιά γάλα, αφού τα ράφια είναι σχεδόν πάντα γεμάτα! Έκοψαν άραγε οι Έλληνες συνειδητά τη λατρεμένη τους συνήθεια γιατί είναι... αλλεργικοί στην λακτόζη ή αναγκάστηκαν να μειώσουν την κατανάλωση του ροφήματος, λόγω οικονομικής ανέχειας; Μάλλον το δεύτερο, όπως φανερώνουν τα επίσημα στοιχεία! Και σε αυτό συμφωνεί και η φίλη μου η Μαρία, μόνο που σήμερα δεν υπάρχει η Μέλα της για να παράγει φρέσκο γάλα, υπάρχει ωστόσο η αγγελία για την αγελάδα!

Της Άννας Σταματιάδου (astamatiadou@star.gr)

Facebook/Instagram: Anna Stamatiadou

 

Tags: